We’re half way through our first summer vacation this week in Wildwood. With one grandma, three couples of parents, and eight boys living under one roof, the place can be quite chaotic with activities.

Everyday we wake up around eight or nine, eat breakfast, then bike on the boardwalk—I rollerblade instead. We ride from one end of the boardwalk to the other and stop at the playground for an hour. We hit the arcade until noon before heading back to the rental house.

The adults prepare the food while the boys watch TV or play with each other. The kids have agreed to no digital devices during vacation. I keep my phone in my room so that I don’t pull it out in the living room. Some adults still use their phone in front of the kids. Somehow the rule doesn’t apply to adults. After lunch, some kids take naps, some kids don’t. They watch TV together and eat tons of snacks. I read and take a quick nap before heading to the skatepark. No kids want to join me unless I make Đạo and Đán come along.

Around four or five in the evening we hit the beach, which is the kids’ favorite activities. We played in the water and on the sand until seven in the evening. We head back home to take a bath. We have dinner together and relax until ten or eleven.

That’s pretty much how we spend our vacation days. As long as I have my books, my skates, and my liquors, I am enjoying my time with the big group as well as with myself.

With the exception of Vương, the boys are older now and they can do things for themselves. Especially with the older kids like Đạo and Đán, they can grab their own food or even make their own breakfast. They know how to fry eggs and make instant noodles in the morning. Of course, I can do everything for them, but I want them to be more independent. I don’t want to be the type of parents who do everything for their kids, especially with small tasks they can do themselves. Rising boys in particular, I don’t want them to get used to getting served. Of course, all mothers love their children and they don’t mind making the food and serving their kids. The kids just have to sit their asses on the chair and the food is ready. They don’t even have to do a thing. That’s when we set the wrong expectation. Of course what other parents do for their kids is none of my business, but I keep seeing the cycle repeating in Vietnamese families. Boys and men get served by mothers and wives.

Just a few years ago, I only read none-fiction books because I wanted to learn the truth and not made-up stories. When I started to read Jessamine Chan’s The School for Good Mothers, I find the the opening scene absurd and over the top. The book begins with Frida, a single Asian-American mother, who left her baby daughter alone at home for two hours. One of her neighbors reported the incident to Child Protective Services. Frida lost custody of her daughter and was sent to school for one year to learn to be a good mother. Yet as overdramatic as it sounds, Chan takes readers into a terrifying dystopian society for mothers. Chan’s storytelling is chillingly moving and her writing captures the art of fiction. I highly recommend it.

Hôm trước trò chuyện với đứa bạn cùng thời tiểu học và trung học, hai đứa nhắc lại chuyện dĩ vãng trong đó có những mối tình đi qua đời chúng tôi. Bạn tôi đùa rằng sao hồi đó tôi chọn toàn thứ dữ. Thú thật thì lúc còn trẻ tôi không có chọn lựa. Khi tình yêu đến tôi không bao giờ từ chối. Đơn giản là tình yêu đến tôi không mong đợi gì, tình yêu đi tôi không hề hối tiếc.

Tôi có được ba mối tình cũng khá đậm đà nhưng rồi từng người tình bỏ tôi đi như những dòng sông nhỏ. Một người bỏ tôi quay về với người yêu cũ. Một người bỏ tôi theo chàng lính. Một người bỏ tôi theo chủ tiệm nail. Mỗi lần bị bỏ là mỗi lần đau đớn và xót xa, nhất là khi biết được người yêu bỏ mình theo thằng khác. Sau khi bị đá tôi mới phát hiện em đang lừa dối tôi mà sao anh ngu quá. Nhưng có trải nghiệm mới biết lòng dạ con người. Sự thật quá phũ phàng vì tôi có thể bị thay thế như thay chiếc áo. Vì thế tôi tự nhắc nhở mình rằng không bao giờ để một ai làm tổn thương con tim của mình.

Giờ nhìn lại tôi vô cùng cám ơn ba chàng trai đã cướp đi những mối tình của tôi. Nếu không có ba chàng hiệp nghĩa đó chưa chắc gì tôi tìm được một mối tình đích thực ngày hôm nay. Mười bốn năm với bốn đứa con, chúng tôi đã trải qua nhiều sóng gió trong hôn nhân và biến cố lớn trong cuộc sống, nhưng chúng tôi vẫn sát cánh bên nhau như lời hứa hẹn, “Rồi mai đây đi trên đường đời đừng buông tay âm thầm tìm về cô đơn”.

Có vợ chồng cưới nhau được vài năm rồi chia tay. Có vợ chồng sống với nhau mười mấy năm cũng đi đến ly dị. Sau mười bốn năm lập gia đình, tôi mới nhận thức được vợ chồng sống với nhau đến răng long đầu bạc không phải dễ. Không nhẫn nhục và không nhường nhịn sẽ không yên ổn. Đơn giản là đối phương đều đi guốc trong bụng nhau. Không cần phải nói ra cũng biết đối phương nghĩ gì. Nói thì cãi còn không nói thì cho rằng không quan tâm.

Chẳng hạn như lâu lâu bà xã bận chiếc váy đẹp, tôi đến đằng sau xoa vay khen, “Hôm nay em đẹp thế”. Vợ trả lời, “Anh muốn gì”? Thật sự thì không có ý đồ gì nhưng khi vợ nhắc đến thì mới chợt nghĩ ra ý đồ. Nếu không nói gì thì cho rằng chẳng bao giờ thèm dòm ngó đến vợ. Ngược lại thì chẳng bao giờ vợ chủ động cả. Chưa bao giờ nghe vợ khen, “Nhìn anh ngồi đọc sách trí thức quá. Bao nhiêu chữ nghĩa vào đầu anh”. Chỉ có, “Tối ngày đọc sách hoài đi xếp đồ đi”.

Ngày xưa khi vợ nói, “Em không được khỏe”, chữ đầu tiên thoát ra khỏi miệng của tôi là, “Why”? Một sai lầm lớn. Vợ chỉ trích ngay, “Tại sao gì? Không được khỏe cũng phải có lý do nữa hả”? Không, ý tôi là mệt không được khỏe, hay bệnh không được khỏe, hay ngủ không ngon giấc không được khỏe. Nhưng vợ nói cũng đúng, “Không được khoẻ không cần lý do”. Giờ đây mỗi lần vợ nói câu gì tôi cũng phải suy nghĩ tìm cho đúng câu trước khi trả lời. Còn câm cái mồm đi thì cho rằng không quan tâm gì cả. Đường nào cũng đi đến địa ngục.

Hôm qua vợ chồng đi Costco. Đến lúc tính tiền vợ bảo tôi trả. Dĩ nhiên tôi vâng lời rút thẻ ra trả. Khi tôi đút thẻ vào máy thì vợ bảo, “Anh ‘tap’ ở trên là được rồi”. Tôi trả lời, “Anh chỉ thích đút vào thôi”. Vợ nhìn tôi phán, “Đầu óc anh có vấn đề”. Quả thật tôi không nói đùa cũng không có nghĩ bóng nghĩ gió gì cả. Đơn giản là theo kinh nghiệm của tôi đút thẻ vào có hiệu quả hơn là gõ thẻ trên máy. Hơn nữa hai vợ chồng đang ở Costco chứ có phải ở hotel đâu. Nhưng thôi có giải thích cũng chỉ đi đến gây gổ. Đôi khi hiểu nhau quá cũng có hại vì lúc mình không nghĩ như vậy như đôi phương lại đoán là như vậy.

Bởi vậy nhiều khi chỉ những chuyện nhỏ nhặt trong cách nói chuyện giữa hai vợ chồng với nhau mà đem đến cãi cọ, bực tức, và tan vỡ. Suốt mười bốn năm qua, vợ chồng tôi cũng có đôi lần gân cấn xém đưa đến đường ai ấy đi. Có những lúc không còn trò chuyện được với vợ mà cũng không tìm được người giãi bày tâm sự nên tôi đã viết lên trang blog của mình. May có một người anh đọc rồi gửi email chia sẻ và chỉ cho tôi bí quyết giữ gìn mái ấm gia đình.

Anh lớn tuổi hơn tôi và đã cưới vợ lâu năm hơn tôi nên có kinh nghiệm. Anh nói rằng vợ chồng chung sống với nhau không thể nào không có tranh cãi. Đó là điều không thể nào tránh được nhưng điểm quan trọng là sau khi tranh cãi phải biết cách làm hòa. Cãi rồi bỏ qua đừng để lại trong bụng. Tôi dùng công thức này của anh rất có hiệu quả. Có đôi lúc cãi cọ nhau long trời lở đất nhưng sau đó tôi đến nắm tay vợ và nói, “ Dù sao đi nữa, I still love you”. Mọi chuyện rồi cũng qua. Vợ chồng nào cãi cọ nhau ăn cơm bữa mà muốn giữ lấy hạnh phúc thì thử cách thức này nhé.

Pour out some liquor and I reminisce
’Cause through the drama I can always depend on my mama
And when it seems that I’m hopeless
You say the words that can get me back in focus.

When I was sick as a little kid
To keep me happy there’s no limit to the things you did
And all my childhood memories
Are full of all the sweet things you did for me
And even though I act crazy
I gotta thank the Lord that you made me.

There are no words that can express how I feel
You never kept a secret, always stayed real
And I appreciate how you raised me
And all the extra love that you gave me.

2pac Shakur (an excerpt from “Dear Mama”)

Today we went to a Bangkok 54 for the first time and I ordered its Mai Tai, which came with a flame. Looking at the glass of cocktail made me reminisce of my mother who would turn 85 today if she was still alive. Thinking of my mother immediately brought me to 2pac’s classic “Dear Mama.” The lyrics still burned in my brain. I made a YouTube Short. Happy birthday, mama!

Hoàng Minh đàn, Quỳnh Lan tâm sự: một kết hợp chặt chẽ và đồng cảm. “Có đôi khi” (Lã Văn Cường) mở đầu với tiếng sáo, tiếng chim kêu, và tiếng nước chảy tạo ra một không gian êm dịu và sâu lắng. Quỳnh Lan hát như thèm được quay về với ký ức: “Ôi có đôi khi thèm như lúc tuổi thơ / Sáng sáng tung tăng, đùa vui hát vang lừng / Chẳng biết suy tư đời kia vấn vương gì”.

“Tôi ơi” (Nguyễn Đức) bắc đầu với giọng nói mộc mạc, “Hey, hello, hello… có ai nghe tôi trên kia / Tôi đang cô đơn, cô đơn trong quan tài chật hẹp”. Cây đàn cello kéo những tiếng trầm làm tăng thêm phần sởn gay ốc. Hoàng Minh kết hợp phần hát bè, những tiếng đàn dây, cùng tiếng đàn dương cầm để tạo ra một bầu không khí ma mị trong bóng tối.

Với “Một cõi tình phai” (Ngô Thuỵ Miên), “Rừng lá thay chưa” (thơ Hoàng Ngọc Ấn, nhạc Huỳnh Anh), và “Cà phê một mình” (Ngọc Lễ), Quỳnh Lan hát thấp nên nghe nhẹ nhàng. Khi hát cao, Quỳnh Lan rung rung nghe dây dưa và não nề, nhất là ca khúc “Giấc mơ mùa thu” (Võ Thiện Thanh).

Lời tình buồn là một album nổi bật về cách hát lạ của Quỳnh Lan và phần hòa âm tốt đẹp của nhạc sĩ Hoàng Minh. Nên được nghe vào ban đêm lúc vắng vẻ.

Mẹ ra đi nơi này vẫn thế. Vẫn có mẹ trong tim chúng con. Nhìn lại đoạn phim đã thu hình chín năm trước đây mà con không thể cầm nước mắt và nụ cười. Đạo hát sinh nhật mừng bà nội và mở quà cho bà. Không những thế, nó còn hôn bà. Thấy được niềm vui trên mặt của mẹ bên mấy đưa cháu là niềm hạnh phúc của đời con. Chúc mừng sinh nhật lần thứ 85 của mẹ.

Tuy chỉ mới biết đến nhạc sĩ Đạo Nguyễn qua album đầu tay của Trần Tuấn Hòa, tôi đã để ý đến tài năng hòa âm và phối khí của anh, nhất là tai âm nhạc của anh trong giai điệu jazz ballad. Với album Anh nhớ tình ta, anh đã giúp Nguyễn Anh Tuấn trình bài thành công những bài tình ca vượt thời gian với những bài hoà âm mới của anh.

“Cho nhau lời nguyện cầu” của Phạm Mạnh Cương được phối lại với giai điệu jazz chậm để Anh Tuấn tự sự. “Sầu đông” của Khánh Băng được swing bởi tiếng đàn bass thùng dập dìu và êm dịu khác với giai điệu cha cha cha nhanh chúng ta thường nghe qua nhiều ca sĩ khác thu âm ca khúc này. Riêng “Nếu mai này” của Lê Dinh, Đạo Nguyễn đưa vào những hiệu ứng âm thanh như tiếng chuông chùa, tiếng gió thổi lồng lộng, và tiếng xe ngựa như một bài nhạc âm phổ của một câu chuyện: “Nếu mai anh chết một chiếc xe tang / Ngựa kéo đi trên con đường dài hàng me đổ lá / Xưa mình vẫn lang thang”.

Tiếng hát Anh Tuấn trầm ấm, truyền cảm, và rất nam tính nên khi anh ca, “Anh khóc trên vai em, anh khóc trên vai em, một lần cuối, một lần cuối”, nghe hơi bị yếu đuối. Tôi tưởng Anh Tuấn đổi “em” thành “anh” nhưng khi nghe các ca sĩ khác như Chế Linh và Quang Dũng cũng hát “Anh khóc trên vai em” nên tôi nghĩ lời chính của cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ là như thế.

Anh nhớ tình ta là một sản phẩm giá trị từ giọng hát đến hòa âm và phối khí. Đáng được chiêm ngưỡng từ đầu đến cuối. Chỉ có một bài hơi bị lạc chủ đề là “Kỳ diệu” (nhạc Anh Bằng, thơ Nguyên Sa) được Ngân Thùy hát. Không hiểu sao album Nguyễn Anh Tuấn lại có một bài đơn ca của Ngân Thùy. Tuy nhiên, giọng Ngân Thùy rất tốt và trình bài rất tới. “Con đường tình ta đi” của Phạm Duy là bài song ca của Anh Tuấn và Ngân Thùy thì có lý, còn “Kỳ diệu” thì hơi bị không đúng chỗ.

Trần Tuấn Hòa có chất giọng ấm áp thích hợp với loại nhạc thính phòng như chín ca khúc chọn lọc trong album Dạ khúc cho tình nhân. Tuấn Hòa hát rõ lời, không run khi lên cao, và biết điều khiển hơi thở. “Ru đời đi nhé” được hòa âm lại với giai điệu blues, Tuấn Hòa trình bài ca từ của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn với cảm xúc sâu lắng và tiếng kèn saxophone thêm vào một chút sầu lắng. Với “Cõi vắng” của nhạc sĩ Diệu Hương, Tuấn Hòa hát như một chàng trai thất tình và tiếng đàn violin như chiếc dao nhỏ cắt nhẹ nhàng vào tim chàng. “Thà như giọt mưa” (nhạc Phạm Duy, thơ Nguyễn Tất Nhiên), Tuấn Hòa song ca cùng giọng nữ cao sang của Phương Anh rất hợp lý. Tuy album chỉ toàn những ca khúc cũ kỹ nhưng đáng được thưởng thức không chỉ về tiếng hát mà về phần hòa âm và phối khí chất lượng của nhạc sĩ Đạo Nguyễn.

Bài mở đầu của Người yêu dấu, cũng là bài chủ đề album được trung tâm Giáng Ngọc phát hành, là một ca khúc nhạc Hoa được nhạc sĩ Chí Tài viết lời Việt. Với giọng hát nhẹ nhàng, yểu điệu, Ngọc Lan rót vào tai từng chữ một những nỗi đau ngọt ngào: “Người yêu dấu, những kỷ niệm ngày xưa khó phai / Giờ đây vắng anh, lòng em nhớ nhung / Thầm khóc cho duyên mình”.

Nghe mà xót xa dùm cho người con gái thướt tha ấy nhưng qua đến bài thứ nhì, “Tưởng niệm” của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, người con gái mềm mại ấy đã trở thành một thiếu nữ mạnh mẽ đầy cảm xúc. Chị xử lý phần điệp khúc rất khéo léo, “Ta khổ đau một đời, để chết trong tình cờ / Ta tìm nhau một thời, để mất nhau vài giờ”. Không gào thét và không lên quá cao nhưng vẫn cho người nghe cảm nhận được sự khổ đau của bài hát.

Ngoài những tình khúc Việt như “Tình phụ” (Đỗ Lễ), “Bài thơ cuối cùng” (Hoàng Thi Thơ), “Bài tình ca cho em” (Ngô Thụy Miên), “Tình” và “Nỗi buồn” (Văn Phụng), chị viết lời Việt cho ba ca khúc: “Tình như giấc mơ”, “Hỡi người tình”, và “Người”. Tuy âm thanh của những bài phối lúc ấy rất kém nhưng giọng hát Ngọc Lan vẫn trong sáng và đầy quyến rũ.

The Best of Ngọc Lan do trung tâm Làng Văn phát hành vào tháng hai năm 1991 với những phần hoà âm phối khí khá hơn. Lúc mới mua CD này, tôi mê ngay vì album được bắt đầu với ca khúc “Cuộc tình đã xa” của nhạc sĩ Dương Triệu Hải với giai điệu tươi vui và ba bài kế tiếp “Những ngày mưa gió” (Bảo Chấn), “Hãy yêu tôi” và “Tình đôi ta” (tôi không tìm được tác giả của hai bài này) cũng rất nhộn nhịp. Bốn ca khúc này chứng tỏ tài năng Ngọc Lan không chỉ hát nhạc chậm mà còn hát nhạc nhanh rất điêu luyện không bỏ chữ hoặc lướt qua các ca từ để chạy theo nhịp điệu.

Trong album này, Ngọc Lan cùng song ca với Jo Marcel (“Quando Calienta El Sol” của Rafael Gaston Perez), Sĩ Phú (“Thoáng giấc mơ qua” của Nguyên Vũ), và Duy Quang (“Góa phụ ngây thơ” của Trần Thiện Thanh). Mỗi nam ca mỗi nét nhưng họ kết hợp với giọng Ngọc Lan rất điều hoà.

Từ phần hoà âm đến cách trình bài, ca khúc đơn tôi yêu nhất trong The Best of Ngọc Lan là “Tình thư của lính” của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh. Giọng chị êm dịu nhưng đầy nỗi tâm sự nhất là hai câu cuối, “Thư của lính, thư không được dài như mong ước đâu em / Thư của lính chấm dứt ở đây, sau khi đề thêm hai chữ hôn em.” Nghe chị ca “hai chữ hôn em” mà xót thương cho những người lính. Một giọng nữ mà có thể nói lên được tâm trạng của người lính nam thật không dễ dàng.

Người yêu dấu và The Best of Ngọc Lan là hai album tôi thường nghe đi nghe lại nhiều lần. Mỗi lần nghe là mỗi lần nhớ đến tiếng hát vượt thời gian và không gian của Ngọc Lan và những ký ức chính mình của những năm đầu khi bước chân đến nơi xứ lạ quê người thèm được nghe tiếng mẹ đẻ của mình.