Bỗng nhiên bồi hồi nhớ lại những tháng ngày sống ở Phi Luật Tân. Sáu tháng ở xứ lạ quê người cũng là lúc bước vào giai đoạn thay đổi hoàn toàn trong cuộc đời của tôi. Hồi tưởng lại những tháng ngày ngỡ như cực nhọc lại là những giây phút thoải mái và vui vẻ trong đời tôi.

Lúc đó mẹ không phải bận bịu đi làm kiếm sống nên tôi có được nhiều thời gian bên mẹ. Chị cũng thế. Mỗi ngày ba mẹ con luôn quấn quýt bên nhau. Không làm cũng không sợ đói vì lương thực mỗi ngày được phát cho mỗi đầu người. Mẹ có tài năng nấu ăn nên có lương thực gì mẹ cũng biến chế thành những buổi cơm thơm ngon.

Sáu tháng ở Phi, chúng tôi chỉ ăn, đi học, và giao lưu với cộng đồng người Việt chờ ngày định cư ở Mỹ. Buổi sáng thức dậy, tôi đi học, chị và mẹ cũng đi học. Chị có học qua Anh văn ở quê nhà nên chị học lớp cao hơn tôi và mẹ. Tôi học lớp nhỏ còn mẹ học lớp người lớn tuổi. Nhưng mỗi buổi tối, mẹ và tôi đi học thêm thầy giáo người Việt dạy.

Trở về ký ức của những chuỗi ngày ở Phi mới đó mà đã 35 năm trôi qua. Tuy mẹ đã rời cõi đời này, nhưng hình bóng mẹ vẫn luôn bên tôi.

Thấy tựa đề Lên núi thả mây nghe cũng lạ lạ. Tác giả Lê Văn Thảo viết văn đọc vui vui và dể hiểu. Đọc bài tựa đề khá thú vị nhưng phần kết thúc hơi bị cụt hứng. Tập truyện ngắn của ông đều như thế. Dường như tôi muốn những kết thúc đậm đà hơn nhưng tác giả thì chỉ muốn có những cái kết nhạt. Đọc cũng tạm, không thích lắm. Đọc để cho qua thời gian trong những lúc đợi chờ, như đợi những món ăn ở nhà hàng hoặc đợi tính tiền ở chợ Costco.

Gần đây tôi bị Facebook lôi kéo vào những cạm bẫy của mạng xã hội. Chỉ trong cộng đồng giữa người Việt và người Việt với nhau thôi mà đã thấy đáng sợ rồi. Thiên hạ lên live stream chửi rủa nhau tan nát. Lôi bệnh tình ra chửi. Lôi gia đình con cái ra chửi. Cái gì lôi ra được là cứ cho lên chửi. Thật buồn cho người Việt mình. Thôi tạm thời dừng dùng Facebook.

Thật ra trang Facebook của tôi chỉ liên hệ với 290 người. Tôi nghĩ người thân thật sự thì chắc chỉ 50 người là nhiều. Nhưng thời gian gần đây, dường như tôi viết cho Facebook trước thay vì cho trang blog của mình. Giờ đây tôi phải quay lại với trang blog này.

Tôi có rất nhiều chuyện muốn thổ lộ nhất là những chuyện khiến tôi bực bội mà không thể nào nói được với người khác. Xung quanh tôi không còn ai để tâm sự nữa đành phải tự sự thôi.

Tôi không biết mình sống trong đời sống tai tiếng ra sao. Tự kiểm điểm bản thân không dễ nhưng tôi chắc chắn rằng mình không phải là người nhỏ mọn vì tôi ghét cay ghét đắng những kẻ nhỏ mọn. Những con người chỉ biết nghĩ về chính mình và dành những gì tốt đẹp nhất cho chính mình.

Tôi rất bực bội khi phải giao tiếp với những con người lúc nào cũng nghĩ lợi ích cho chính mình. Dĩ nhiên ai mà không muốn đặt mình trên người khác nhưng sống xã hội còn phải biết điều. Một khi họ không biết điều thì họ không nhận thức được sự ích kỷ của chính bản thân họ. Có gợi ý, thậm chí góp ý, nhưng họ vẫn không hiểu hay chẳng muốn hiểu thì biết làm gì bây giờ?

Tôi cố gắng lắm để những thứ như thế không ảnh hưởng đến mình. Đó cũng là những điểm yếu của chính mình vì không đủ độ lượng để vượt qua. Nhưng tôi rút kinh nghiệm được một điều rằng không nên nói với người khác, cho dù là người thân, những gì khiến mình bực bội. Vì nói ra chỉ khiến cho người khác thêm bực tức. Cũng may là tôi còn có thể viết ra được những gì mình muốn nói.

Bởi vậy tôi thích viết blog lắm. Vì viết blog rất tự do. Muốn viết gì viết. Ngày xưa viết hay bị đụng chạm lắm. Nhưng giờ tôi biết cách viết những gì tôi muốn viết mà không liên lụy đến người khác. Ai hiểu được thì hiểu. Ai không hiểu thì thôi.

Lúc xưa cứ muốn người thân hiểu mình nhưng rồi càng lúc càng cảm thấy không cần thiết nữa. Tự mình hiểu cho chính mình là đủ rồi. Người khác không hiểu mình cũng không còn quan trọng nữa. Tôi cũng không quan tâm tới. Tôi trở về với chính mình. Tôi thu tôi bé lại làm mưa tan giữa trời.

Hôm nọ tình cờ thấy được một đoạn video trên Facebook một cô gái xinh xắn, mặc áo t-shirt và quần jean, tung tăng hát nhảy trên lề đường cùng hai chàng trai phụ vũ đạo. Cô cầm micro hát ca khúc “Cheri Cheri Lady” của Modern Talking bằng tiếng Việt của Nguyễn Nhật Trường. Ca khúc nhịp điệu new wave được remixed lại với con techno beat sôi động. Cô bé trông giản dị, tươi tắn, với những bước nhảy nhẹ nhàng dễ thương. Cô nở những nụ cười đầy nhịp sống.

Cô tên Jee Trần. Tôi muốn biết thêm về cô nên lên Spotify tìm. Chẳng những giọng hát trẻ trung, cô nhìn cũng rất trẻ nên hơi ngạc nhiên là cô sinh năm 1995. Dĩ nhiên qua 30 tuổi cũng còn trẻ, nhưng tôi cứ nghĩ chắc cô chừng mười mấy thôi. Khi Jee trình bài ca khúc với nhịp điệu chậm, cô chưa truyền tải được cảm xúc trong lời ca. Chẳng hạn như “Vạn lý sầu”, cô cố gắng lên cao phần điệp khúc với tất cả chất giọng giới hạn của mình. Tuy nhiên, so với AI thì cô hát có hồn hơn—đùa tí thôi. Phiên bản remixed của “Vạn lý sầu” nghe sôi động hơn nhiều.

Remix là thế mạnh của cô, vì cô có cái flow. Hơn nữa, cô có phong cách vũ đạo dẻo dai và tự nhiên. Bài remix “Nơi vực nơi trời” (Lê Bảo Bình) nghe phê phê, nhất là khi cô pha một chút tiếng Trung vào, “Em đã đang lắng, lắng nghe tiếng đời / Còn anh lắng lời tin em lỡ thôi”.

Bản remix “Thương hoa tiếc ngọc” (Tiến Nguyễn) cũng lâng lâng. Nhịp điệu tăng động. Giai điệu ngọt ngào có ảnh hưởng nhạc Hoa. Giọng hát bay bổng trên con bass phập phồng. Lời nhạc trên trung: “Cuộc đời thường thay đổi bởi vì do anh hay đổi thay / Anh ở nơi núi cao lại nhìn sang một ngọn núi khác”. Phần điệp khúc đáng đồng tiền: “Rửa mặt bằng nước mắt, lúc bình minh cho đến tối khuya / Sao em vẫn cứ thương người làm cho con tim tan nát?”

Hy vọng có cơ hội xem cô trình diễn trong live tương lai.

Sáng thứ Bảy thức dậy thấy trong người uể oải vì hai ba đêm ngủ không ngon giấc. Tôi định huỷ bỏ cuộc đi cắm trại với mấy người bạn nhưng đã lên kế hoạch hơn một tháng rồi, thôi đi luôn. Chiều thứ Bảy năm anh em lên đường. Đây là lần đầu tiên tôi trốn vợ con đi qua đêm với bốn thằng đàn ông khác.

Chúng tôi chỉ đi một xe. Đến nơi lúc sáu giờ chiều, chúng tôi vác đồ đạc đi bộ một dặm mới đến bãi cắm trại. Sau khi dựng lều, chúng tôi đốt lửa nướng thịt gà và thịt bò. Lấy ra chai rượu lai rai. Khoảng bảy giờ, hai người bạn (tôi chưa quen), đến tham gia. Một anh đem theo rượu và cigar. Đó giờ tôi chưa từng hút điếu thuốc huống chi cigar. Thấy mấy người hút, tôi mượn chụp tấm hình cho ngầu thôi chứ đâu có hút. Anh bạn nói với tôi, “Thấy mày cầm điếu thuốc là biết dân không biết hút rồi”.

Tôi chỉ uổng chừng hai hay ba ly rượu thôi mà đầu tôi nhức bưng lên. Chịu không nỗi nữa, tôi vào lều nằm và ngủ giật giờ. Lần này đi, quên đem theo thuốc Aleve nên đầu bị đau khá lâu. Đến khoảng 12 khuya, tôi thức dậy, ra khỏi lều, đầu vẫn còn nhức. Đúng lúc hai người bạn đến sau cũng từ giã ra về. Họ không ngủ lại.

Khoảng một giờ sáng, ba ông bạn vô lều cùng ngủ. Mệt và xỉn nên ông nào cũng ngáy. Dĩ nhiên, tôi là người ngáy to nhất. Người bạn thứ năm tuy nằm lều riêng nhưng ngủ không được vì mấy ông này ngáy to quá. Tuy nằm trong lều không êm như nằm trong nhà nhưng tôi ngủ cũng tạp ngon giấc vì quá mệt.

Sáng chủ nhật chúng tôi dậy bảy giờ sáng. Pha ca phê và nấu mì tô. Ăn điểm tâm xong, chúng tôi lội bộ năm miles. Trở lại bãi cắm trại dọn dẹp mọi thứ và ra về. Chúng tôi chia tay nhau khoảng mười hai giờ trưa.

Tuy bị nhức đầu nhưng tôi có những giây phút nhẹ nhàng và thoải mái bên mấy người bạn thân tình. Lâu lâu có một ngày như thế là quá vui rồi.

Tuần trước tình cờ thấy quyển Hà Nội at Midnight của nhà văn Bảo Ninh được Quân Mạnh Hà và Cab Trần dịch sang tiếng Anh. Đọc thử vài trang tiếng Anh cảm thấy không thú vị lắm nên tôi tìm bản gốc tiếng Việt. Hình như Bảo Ninh không có phát hành tạp truyện ngắn này. Hà Nội at Midnight thu tập những bài Bảo Ninh đã viết trên báo chí, dịch sang tiếng Anh, và in thành quyển sách. Tôi tìm lại trên mạng những mẫu truyện ngắn để đọc tiếng Việt và cũng đồng thời đọc luôn tiếng Anh. Xưa nay tôi ít khi đọc sách về chiến tranh Việt Nam và đây là lần đầu tôi đọc sách của tác giả trong nước về chiến tranh Việt Nam. Đây là những bài tiểu thuyết lịch sử chứ không phải tài liệu về chiến tranh nên tôi chỉ để ý đến cách viết văn của tác giả. Ông viết văn hấp dẫn, trôi trải, và dể hiểu. Tôi thích nhất là “Hà Nội lúc 0:00 giờ” và “Gió dại”, hai bài dài nhất trong 10 bài. Tôi đang trong quá trình làm một bài mẫu chữ Việt cho hai bài này.

Tình yêu thường đề cập đến cái duyên như “tình duyên” hay “duyên nợ” nhưng theo tôi thì không hẳn như thế. Trong tình yêu không cần có cái duyên. Lúc trước tôi mà không bày tỏ tình cảm mình với bà xã thì chưa chắc chúng tôi đã nên vợ nên chồng. Có thể chúng tôi có duyên với nhau nhưng nếu tôi không nắm lấy cơ hội thì có duyên cũng không đến. Ngày xửa ngày xưa thời ông bà, cha mẹ đặt đâu con ngồi đó nên làm gì có cái duyên. Phải ráng sống với nhau nên vợ nên chồng.

Ngược lại trong tình bạn thì cần phải có cái duyên. Tình bạn không thể nào ràng buộc. Có người tôi rất muốn làm bạn nhưng chắc là chúng tôi không có duyên nên không thể thành bạn. Bạn bè đến với nhau không thể nào miễn cưỡng. Tôi có bạn cùng chung sở thích nên trở nên thân—đó cũng là cái duyên. Còn có bạn bè tưởng đâu là thân thiết từ đầu nhưng lại trở nên xa lạ—chắc là hết duyên.

Có hai người bạn, tôi cứ tưởng là thân tình nhưng khi họ có mâu thuẫn với người bạn khác đã không còn qua lại với tôi. Chuyện chẳng liên quan gì đến tôi cả. Tôi cố giữ mối quan hệ với hai người nhưng họ cũng chẳng tha thiết gì nên tôi cũng buông luôn. Không có duyên nên không miễn cưỡng làm gì.

Ngược lại có một người tôi nghĩ sẽ không bao giờ làm bạn với nhau được vì chúng tôi quá khác biệt. Sau một thời gian hiểu tính tình và hợp nhau nên trở thành thân thiện. Tình bạn tự nhiên mà đến từ hai bên nên đó mới đúng là cái duyên.

Tôi không nhiều bạn bè nhưng đủ trải nghiệm để rút ra kinh nghiệm rằng: Tình bạn đến tôi không mong đợi gì, tình bạn đi tôi không hề hối tiếc. Không phải tôi thờ ơ nhưng sự thật trong tình bạn không thể ép buộc. Mình có thể làm bạn hôm nay cũng không có thể làm bạn ngày mai. Hoặc ngược lại mình chưa làm bạn cũng có thể sẽ làm bạn. Tùy theo cái duyên.

Đối với cá nhân tôi, bạn bè không phân biệt giai cấp, không phán xét, không lợi dụng, không tính toán, và không chơi xấu. Bạn bè chỉ cần thông cảm cho nhau, tôn trọng lẫn nhau, và có qua có lại là đủ. Cảm ơn những người bạn đã trở thành thâm tình. Vì tình bạn đến với nhau là có cái duyên, tôi sẽ cố gắng gìn giữ những mối quan hệ đó.

Bạn bè rủ đi xem Lala Trần trình diễn ở Annandale cuối tuần này nhưng tôi lưỡng lự là vì chưa từng nghe qua Lala lần nào. Tôi đã không theo dõi âm nhạc thị trường như mười mấy, hai mươi năm trước nữa. Hôm nay nhân dịp đi hội nghị, tôi mở Spotify lên nghe Lala thử.

Dường như Lala chưa thâu âm album nào cả hay Spotify chỉ có mấy bài singles của cô. Nghe cô covers những ca khúc nhạc ngoại lời Việt, như “Lạc mất mùa xuân”, “Tình mong manh”, “Xa em kỷ niệm”, tôi có ấn tượng với giọng hát ấm áp và truyền cảm của cô. Hơn nữa, cô phát âm ca từ nhẹ nhàng và rõ ràng.

Tuy chưa từng nghe qua “Canh bạc hôn nhân” (Nguyễn Hồng Thuận) nhưng tôi nhận ra ngay đây là ca khúc thị trường. Từ giai điệu đến ca từ, ca khúc này nhắm thẳng vào thị trường người nghe, nhất là phần điệp khúc: “Đời người con gái một bước theo chồng là tựa con nước đã trôi qua sông / Nước qua sông thì sẽ chẳng thể ngược dòng hóa trong / Đời người con gái một bước theo chồng, là phận con sáo hay hóa chim công?” Lời lẽ như thế còn chưa đủ ướt át nên nàng vang xin thêm, “Là chuyện trăm năm ai chẳng hy vọng / Lỡ hợp rồi tan có đau hay không? / Nếu đã thương rồi thì xin hãy thật tâm hết lòng”. Ngày xưa còn trẻ nghe những lời lẽ như thế làm sao chịu nỗi. Giờ già rồi chỉ biết khen lối diễn đạt của Lala thôi.

“Canh bạc hôn nhân” nghe đã buồn, “Kiếp hoa tàn” (cũng là ca khúc của Nguyễn Hồng Thuận) nghe còn thảm thương hơn. Cũng cùng giai điệu ngọt ngào, Lala hát như nhập vào vai: “Qua bao nhiêu đoạn trường thế gian trái tim vỡ tan / Khiến bông hoa năm nào tả tơi nát nhàu héo úa.” Đúng ra tựa đề của ca khúc này là “Kiếp hoa tả tơi nát nhàu héo úa.” Đến phần điệp khúc thì không biết nên khóc hay cười: “Đàn bà cũ hát đâu ai nghe và đàn bà cũ yêu đâu ai cần / Trăm ngàn lần đừng tin tình yêu thủy chung có trên trần gian”. Theo cá nhân tôi thì đàn bà cũ có nhiều trải nghiệm hơn và chín muồi hơn. Bằng chứng là nhiều trai tơ vẫn mê mấy MILF.

Hai câu điệp khúc đầu chưa đủ tàn tạ nên nhạc sĩ quăng thêm hai câu sau: “Đàn bà cũ khóc ai quan tâm và đàn bà cũ chẳng dám mơ mộng / Nát trong lòng chỉ thương mình vừa đi vừa khóc.” Chính vì đàn bà củ có khóc cũng chẳng ai quan tâm nên đàn bà củ không bao giờ khóc nữa. Họ chững chạc hơn sau khi bị đổ vỡ. Không phải đàn bà cũ chẳng dám mộng mơ mà họ chỉ sống thực tế. Mộng mơ ai trả bills? Mộng mơ ai nuôi con? Mộng mơ đói chết mẹ sao.

Lâu lắm rồi mới viết về loại nhạc này nên đùa tí cho vui thôi. Tôi cũng muốn đi xem Lala Trần lắm nhưng cô trình diễn vào buổi tối Chủ Nhật thì làm sao mà đi được. Sáng thứ Hai còn phải đưa con đi học và còn phải đi cày nữa. Thấy chưa đàn ông củ cũng đâu dám mộng mơ.

Truyện ngắn của chị Tư, đọc tới đọc lui, đọc phải tập trung mới hiểu. Văn của chị rất thơ nhưng cách kể chuyện của chị phải kiên nhẫn mới bắt được. Những truyện trong Đảo từ buồn cho đến rất buồn. Đọc đến truyện cuối, “Tro tàn rực rỡ”, trong đêm mưa mà lòng thắt lại. Tuy nhiên, có những câu văn chị Tư viết rất thú vị. Chẳng hạn như: “Đứa con gái mặc cái áo cổ trễ, khuôn ngực phồng lên như muốn chui khỏi lớp vải chật căng, như bưng ra đặt trước mặt tụi đàn ông nheo nhóc” (“Trong mùa mặt rụng”), “Quà cười ngắt ngoẻo, vú trái áp vào sườn Sáng nhão và lạnh” (“Đảo), “Mẹ thì làm ca ngày. Họ chỉ có thể ôm nhau lúc trời vừa rạng sáng. Trong khoảng thời gian chóng mặt đó, nếu cha thích mẹ từ phía sau thì cũng có thể nhìn về một hướng, nhưng mẹ phải ngó cái đồng hồ treo trên vách, miệng kêu ối ứ ư sao lâu vậy” (“Áo đỏ bắt đèn”), và “Bà muộn con là do tinh trùng của chồng xỉn hết, làm gì có thứ gì ngâm trong rượu mà còn sống (“Coi ta vào sáng mưa”). Câu mà tôi thích nhất là, “Mỗi lần anh ghé chơi, bà lại bâng quơ, có thứ lưỡi gì bén bằng lưỡi người đâu con” (“Bâng quơ khói nắng”). Tuy những câu chuyện khá buồn nhưng đọc để giải trí.

Dạo này tôi rất là hào phóng. Dĩ nhiên, ai đối xử tốt với tôi thì tôi đối xử tốt lại. Tuy nhiên, ai đối xử tệ với tôi, tôi vẫn tặng họ cái kệ.

• Anh ganh tị tôi, kệ anh.
• Chị nói xấu tôi, kệ chị.
• Em không thích tôi, kệ em.
• Mày ghét tao, kệ mẹ mày.

Nói đùa cho vui vậy thôi chứ tôi sống hòa đồng, biết điều, và đâu có làm gì để người ta ghét mình, nhưng họ muốn ghét thì vẫn tặng họ cái kệ. Nhà tôi kệ nhiều lắm và còn đóng cho bà xã mấy cái kệ rất to. Kệ vợ, vợ muốn làm gì thì làm.