Nhóm Phocal với thành viên Thủy Bùi (vocalist) Hoàng Tùng (band leader/guitarist), Ken Nguyễn (double bassist), Duy Phúc (pianist), Đỗ Mai Sơn (drummer), và Bùi Hoàng An (saxophonist) ra mắt album Hanoi Jazz Vibes đầu năm 2026 với những ca khúc jazz ballads được dịch sang lời Việt.

Album bắt đầu với ca khúc “Tạm biệt nỗi buồn” (“Bye Bye Blackbird” của Ray Henderson của Richard Rogers và Lorenz Hart) qua phần thể hiện của Thủy Bùi và Hồng Khanh. Ca khúc được mở đầu với tiếng hát nhẹ nhàng cùng với tiếng đàn guitar điện. Tiếng double bass tham gia vào và cả band trở nên swing. Hoàng Tùng đánh solo, rồi đến tiếng saxophone của Bùi Hoàng An. Lâu lắm mới nghe band nhạc Việt chơi theo phong cách improvisation của nhạc jazz. Lời nhạc của Thủy Bùi của thú vị: “Chim đen xin hót vang bài ca đến nơi huy hoàng / Đưa ta đến nơi khung trời tự do”.

“Trăng xanh” (“Blue Moon”) được chuyển sang giai điệu bossa nova lả lướt. Hằng Du và Huy Khanh hát đối với nhau (call and response) nghe lãng mạn: “Và nàng chợt nhớ cơn gió khẽ lạnh / Một vòng tay êm như chiếc gối mềm / Lời ngọt ngào bên tai ‘Hãy đến bên em’”. Duy Phúc đánh một bài solo có chất blues say sưa và Bùi Hoàng An thổi tiếng sax bay bổng trong đêm.

“Thân tâm” (“Body and Soul” của Johnny Green và Edward Heyman) dịch sang tiếng Việt không hề dễ nhưng Thủy Bùi và Quân Phạm đã vượt qua được thử thách đó. Chỉ hai câu đầu đã nghe phê rồi: “Chìm trong buồn bã và cô đơn / Thở than vì em chỉ có riêng em thôi”. Tiếng sax của Bùi Hoàng An khi đệm cho đôi song có một thoáng của Coleman Hawkins. Phần solo của Bùi Hoàng An nghe cũng khá đậm chất trầm của Hawkins.

Từ cách hát đến phần improvisation, Hanoi Jazz Vibes rất đúng jazz standards, chỉ hơi thiếu phần scat. Đến bài cuối của album, “Gọi tên anh” (“Let Me Call You Sweetheart” của Leo Friedman và Beth Slater Whitson) mới xuất hiện phần scat. Thủy Bùi và Hằng Du cùng scat với nhau qua nhịp điệu samba vừa sexy vừa thuần thục. Khâm phục, khâm phục.

Lúc mới qua Mỹ, tôi rất ngưỡng mộ anh Công Thành. Chẳng những anh hát cũng khá và nói chuyện duyên dáng, mà anh có một người đẹp tóc vàng luôn sát cánh bên anh. Chị Lyn không chỉ đẹp mà còn hát tiếng Việt. Lúc mới đặc chân trên đất Mỹ, tôi cũng ao ước được một cô bạn gái tóc vàng. Tuy sau này tôi thích bạn đời mình là người Việt, tôi vẫn khâm phục anh. Nghe tin anh qua đời, tôi cũng bùi ngùi cho dù tôi chưa bao giờ gặp anh và anh cũng chẳng biết tôi là ai. Dù sao đi nữa tôi cũng cầu mong cho anh được yên giấc.

Chiều hôm qua ra công viên chơi pickleball với bạn bè. Sân chơi thì ít mà người chơi thì nhiều. Trời mát mẻ thoải mái, tôi lấy Một thoáng tình thu của Huỳnh Hồng Chinh ra đọc. Tập thơ vừa được gửi đến nhà. Ở trang cuối, tác giả đã ghi lại vài câu tặng cho mẹ vợ tôi. Ngày xưa mẹ anh và mẹ vợ tôi là bạn học với nhau.

Tôi xin đọc ké và đọc một loạt hết 54 bài tác giả đã viết từ 2015 đến 2025. Phần nhiều thơ anh viết theo lục bát. Lời thơ giản dị dễ hiểu. Đề tài xung quanh những câu chuyện buồn vui trong cuộc sống như những ngày tháng mùa đông tuyết phủ lạnh lẽo nhớ quê nhà, lời chúc sinh nhật người thân, cảm xúc khi họp mặt bạn bè, hoặc lời tiễn người thân mới lìa trần. Xin phép được chia sẻ bài “Tiễn Mẹ về cõi Phật” anh viết vào tháng sáu năm 2018:

Mẹ ơi! An giấc thiên thu,
Chúng con thương xót, ngậm ngùi mến yêu.
Mong hồn Mẹ được tiêu diêu,
Về nơi cõi Phật, vạn điều thảnh thơi.

Lửa hồng tiễn Mẹ về trời,
Thân tàn cát bụi, tình đời còn đây.
Khói hương theo gió vơi đầy,
Nguyện cầu Mẹ sớm sang Tây Phương trời.

Cảm ơn quý khách muôn nơi,
Ghé thăm phúng điếu, ngỏ lời phân ưu.
Tiễn Mẹ giấc ngủ ngàn thu,
Về nơi cõi Phật, vô ưu, vô phiền.

Giã từ trần thế vô biên,
Thoát qua bể khổ, vào liền cõi tiên.
Lời tạ từ tận trái tim,
Kề vai chia sẻ, vạn niềm tri ân.

Hồng Chinh quê ở Nha Trang nhưng đã định cư ở Boston. Sống nơi xứ lạnh quê người mà còn viết thơ tiếng mẹ đẻ là quý rồi. Tuy nhiên tôi xin góp ý về phần ký tự pháp (typesetting) cho những bài thơ. Tập thơ dùng quá nhiều phông chữ khác nhau khiến cho người đọc bị phân tán. Những bộ phông thư pháp chưa có dấu Việt nên khá nhiều chữ bị lỗi. Hy vọng ấn bản lần sau hoặc những tập thơ trong tương lai, tác giả chú ý đến cách dùng chữ để không bị lỗi và đồng thời để người đọc chú trọng vào lời thơ.

Lúc trước tôi đọc quyển hồi ký mà giờ đây không còn nhớ tác giả và cũng không còn nhớ tựa đề. Tôi chỉ nhớ câu chuyện kể lại lúc tác giả mới lên sáu hay bảy tuổi, cha cô đã dạy cô cách sống độc lập. Một thời gian ngắn sau khi ông qua đời, cô mới phát hiện ông đã bị ung thư vào giai đoạn cuối. Gia tài của ông để lại cho cô là cách sống tự lập.

Tôi suy nghĩ về câu chuyện này và kết luận rằng không phải đợi đến lúc gần lìa đời mới dạy con cách sống tự lập. Cơ hội bên con không biết được ngày nào còn ngày nào hết. Những gì có được hôm nay có thể sẽ không còn ngày mai. Những lời hứa hẹn trong quá khứ không có nghĩa sẽ giữ mãi trong tương lai. Những gì ta đã cố gắng xây dựng nên có thể sụp đổ bất cứ lúc nào. Khi niềm tin đã không còn nữa, mọi thứ sẽ dễ dàng tan vỡ.

Tôi luôn nhắc nhở mấy đứa con phải đùm bọc lẫn nhau, nhất là anh lớn phải chăm sóc cho các em. Có thể một ngày nào đó tôi không thể ở bên cạnh các con. Dĩ nhiên, tôi không bao giờ muốn chuyện đó sẽ xảy ra nhưng đôi khi cuộc đời không đoán trước được. Mình chỉ có thể làm chủ được chính mình. Hơn nữa tụi nó biết tự lập càng sớm thì cuộc sống của chúng nó đỡ phải khổ cực.

Đừng trông cậy vào người khác mà hãy tự làm cho chính mình. Đừng lệ thuộc vào người khác mà hãy từ độc lập cho bản thân. Đừng đi theo đường mòn của người khác mà phải tự tìm con đường mới cho chính mình. Đừng ganh tị với người khác mà phải tự phấn đấu cho chính mình. Đừng lừa dối ai và luôn cả bản thân mà hãy sống chân thật với chính mình. Khi tụi nó hiểu biết được những điều đó thì tôi mới yên tâm.

Khi sống tự lập thì lý trí tụi nó sẽ vững vàng và không dễ bị sa đọa. Dù cho cuộc sống đầy sóng gió, chúng nó sẽ có đủ kiên cường để vượt qua. Dù ngày mai không có tôi bên cạnh, chúng nó vẫn có thể tự lo cho bản thân. Tôi không phải là kẻ bi quan. Chẳng qua là tôi không thể nào lơ là với những gì mình đang có vì ngày mai không biết sẽ còn hay không.

Bỗng nhiên bồi hồi nhớ lại những tháng ngày sống ở Phi Luật Tân. Sáu tháng ở xứ lạ quê người cũng là lúc bước vào giai đoạn thay đổi hoàn toàn trong cuộc đời của tôi. Hồi tưởng lại những tháng ngày ngỡ như cực nhọc lại là những giây phút thoải mái và vui vẻ trong đời tôi.

Lúc đó mẹ không phải bận bịu đi làm kiếm sống nên tôi có được nhiều thời gian bên mẹ. Chị cũng thế. Mỗi ngày ba mẹ con luôn quấn quýt bên nhau. Không làm cũng không sợ đói vì lương thực mỗi ngày được phát cho mỗi đầu người. Mẹ có tài năng nấu ăn nên có lương thực gì mẹ cũng biến chế thành những buổi cơm thơm ngon.

Sáu tháng ở Phi, chúng tôi chỉ ăn, đi học, và giao lưu với cộng đồng người Việt chờ ngày định cư ở Mỹ. Buổi sáng thức dậy, tôi đi học, chị và mẹ cũng đi học. Chị có học qua Anh văn ở quê nhà nên chị học lớp cao hơn tôi và mẹ. Tôi học lớp nhỏ còn mẹ học lớp người lớn tuổi. Nhưng mỗi buổi tối, mẹ và tôi đi học thêm thầy giáo người Việt dạy.

Trở về ký ức của những chuỗi ngày ở Phi mới đó mà đã 35 năm trôi qua. Tuy mẹ đã rời cõi đời này, nhưng hình bóng mẹ vẫn luôn bên tôi.

Thấy tựa đề Lên núi thả mây nghe cũng lạ lạ. Tác giả Lê Văn Thảo viết văn đọc vui vui và dể hiểu. Đọc bài tựa đề khá thú vị nhưng phần kết thúc hơi bị cụt hứng. Tập truyện ngắn của ông đều như thế. Dường như tôi muốn những kết thúc đậm đà hơn nhưng tác giả thì chỉ muốn có những cái kết nhạt. Đọc cũng tạm, không thích lắm. Đọc để cho qua thời gian trong những lúc đợi chờ, như đợi những món ăn ở nhà hàng hoặc đợi tính tiền ở chợ Costco.

Gần đây tôi bị Facebook lôi kéo vào những cạm bẫy của mạng xã hội. Chỉ trong cộng đồng giữa người Việt và người Việt với nhau thôi mà đã thấy đáng sợ rồi. Thiên hạ lên live stream chửi rủa nhau tan nát. Lôi bệnh tình ra chửi. Lôi gia đình con cái ra chửi. Cái gì lôi ra được là cứ cho lên chửi. Thật buồn cho người Việt mình. Thôi tạm thời dừng dùng Facebook.

Thật ra trang Facebook của tôi chỉ liên hệ với 290 người. Tôi nghĩ người thân thật sự thì chắc chỉ 50 người là nhiều. Nhưng thời gian gần đây, dường như tôi viết cho Facebook trước thay vì cho trang blog của mình. Giờ đây tôi phải quay lại với trang blog này.

Tôi có rất nhiều chuyện muốn thổ lộ nhất là những chuyện khiến tôi bực bội mà không thể nào nói được với người khác. Xung quanh tôi không còn ai để tâm sự nữa đành phải tự sự thôi.

Tôi không biết mình sống trong đời sống tai tiếng ra sao. Tự kiểm điểm bản thân không dễ nhưng tôi chắc chắn rằng mình không phải là người nhỏ mọn vì tôi ghét cay ghét đắng những kẻ nhỏ mọn. Những con người chỉ biết nghĩ về chính mình và dành những gì tốt đẹp nhất cho chính mình.

Tôi rất bực bội khi phải giao tiếp với những con người lúc nào cũng nghĩ lợi ích cho chính mình. Dĩ nhiên ai mà không muốn đặt mình trên người khác nhưng sống xã hội còn phải biết điều. Một khi họ không biết điều thì họ không nhận thức được sự ích kỷ của chính bản thân họ. Có gợi ý, thậm chí góp ý, nhưng họ vẫn không hiểu hay chẳng muốn hiểu thì biết làm gì bây giờ?

Tôi cố gắng lắm để những thứ như thế không ảnh hưởng đến mình. Đó cũng là những điểm yếu của chính mình vì không đủ độ lượng để vượt qua. Nhưng tôi rút kinh nghiệm được một điều rằng không nên nói với người khác, cho dù là người thân, những gì khiến mình bực bội. Vì nói ra chỉ khiến cho người khác thêm bực tức. Cũng may là tôi còn có thể viết ra được những gì mình muốn nói.

Bởi vậy tôi thích viết blog lắm. Vì viết blog rất tự do. Muốn viết gì viết. Ngày xưa viết hay bị đụng chạm lắm. Nhưng giờ tôi biết cách viết những gì tôi muốn viết mà không liên lụy đến người khác. Ai hiểu được thì hiểu. Ai không hiểu thì thôi.

Lúc xưa cứ muốn người thân hiểu mình nhưng rồi càng lúc càng cảm thấy không cần thiết nữa. Tự mình hiểu cho chính mình là đủ rồi. Người khác không hiểu mình cũng không còn quan trọng nữa. Tôi cũng không quan tâm tới. Tôi trở về với chính mình. Tôi thu tôi bé lại làm mưa tan giữa trời.

Hôm nọ tình cờ thấy được một đoạn video trên Facebook một cô gái xinh xắn, mặc áo t-shirt và quần jean, tung tăng hát nhảy trên lề đường cùng hai chàng trai phụ vũ đạo. Cô cầm micro hát ca khúc “Cheri Cheri Lady” của Modern Talking bằng tiếng Việt của Nguyễn Nhật Trường. Ca khúc nhịp điệu new wave được remixed lại với con techno beat sôi động. Cô bé trông giản dị, tươi tắn, với những bước nhảy nhẹ nhàng dễ thương. Cô nở những nụ cười đầy nhịp sống.

Cô tên Jee Trần. Tôi muốn biết thêm về cô nên lên Spotify tìm. Chẳng những giọng hát trẻ trung, cô nhìn cũng rất trẻ nên hơi ngạc nhiên là cô sinh năm 1995. Dĩ nhiên qua 30 tuổi cũng còn trẻ, nhưng tôi cứ nghĩ chắc cô chừng mười mấy thôi. Khi Jee trình bài ca khúc với nhịp điệu chậm, cô chưa truyền tải được cảm xúc trong lời ca. Chẳng hạn như “Vạn lý sầu”, cô cố gắng lên cao phần điệp khúc với tất cả chất giọng giới hạn của mình. Tuy nhiên, so với AI thì cô hát có hồn hơn—đùa tí thôi. Phiên bản remixed của “Vạn lý sầu” nghe sôi động hơn nhiều.

Remix là thế mạnh của cô, vì cô có cái flow. Hơn nữa, cô có phong cách vũ đạo dẻo dai và tự nhiên. Bài remix “Nơi vực nơi trời” (Lê Bảo Bình) nghe phê phê, nhất là khi cô pha một chút tiếng Trung vào, “Em đã đang lắng, lắng nghe tiếng đời / Còn anh lắng lời tin em lỡ thôi”.

Bản remix “Thương hoa tiếc ngọc” (Tiến Nguyễn) cũng lâng lâng. Nhịp điệu tăng động. Giai điệu ngọt ngào có ảnh hưởng nhạc Hoa. Giọng hát bay bổng trên con bass phập phồng. Lời nhạc trên trung: “Cuộc đời thường thay đổi bởi vì do anh hay đổi thay / Anh ở nơi núi cao lại nhìn sang một ngọn núi khác”. Phần điệp khúc đáng đồng tiền: “Rửa mặt bằng nước mắt, lúc bình minh cho đến tối khuya / Sao em vẫn cứ thương người làm cho con tim tan nát?”

Hy vọng có cơ hội xem cô trình diễn trong live tương lai.

Sáng thứ Bảy thức dậy thấy trong người uể oải vì hai ba đêm ngủ không ngon giấc. Tôi định huỷ bỏ cuộc đi cắm trại với mấy người bạn nhưng đã lên kế hoạch hơn một tháng rồi, thôi đi luôn. Chiều thứ Bảy năm anh em lên đường. Đây là lần đầu tiên tôi trốn vợ con đi qua đêm với bốn thằng đàn ông khác.

Chúng tôi chỉ đi một xe. Đến nơi lúc sáu giờ chiều, chúng tôi vác đồ đạc đi bộ một dặm mới đến bãi cắm trại. Sau khi dựng lều, chúng tôi đốt lửa nướng thịt gà và thịt bò. Lấy ra chai rượu lai rai. Khoảng bảy giờ, hai người bạn (tôi chưa quen), đến tham gia. Một anh đem theo rượu và cigar. Đó giờ tôi chưa từng hút điếu thuốc huống chi cigar. Thấy mấy người hút, tôi mượn chụp tấm hình cho ngầu thôi chứ đâu có hút. Anh bạn nói với tôi, “Thấy mày cầm điếu thuốc là biết dân không biết hút rồi”.

Tôi chỉ uổng chừng hai hay ba ly rượu thôi mà đầu tôi nhức bưng lên. Chịu không nỗi nữa, tôi vào lều nằm và ngủ giật giờ. Lần này đi, quên đem theo thuốc Aleve nên đầu bị đau khá lâu. Đến khoảng 12 khuya, tôi thức dậy, ra khỏi lều, đầu vẫn còn nhức. Đúng lúc hai người bạn đến sau cũng từ giã ra về. Họ không ngủ lại.

Khoảng một giờ sáng, ba ông bạn vô lều cùng ngủ. Mệt và xỉn nên ông nào cũng ngáy. Dĩ nhiên, tôi là người ngáy to nhất. Người bạn thứ năm tuy nằm lều riêng nhưng ngủ không được vì mấy ông này ngáy to quá. Tuy nằm trong lều không êm như nằm trong nhà nhưng tôi ngủ cũng tạp ngon giấc vì quá mệt.

Sáng chủ nhật chúng tôi dậy bảy giờ sáng. Pha ca phê và nấu mì tô. Ăn điểm tâm xong, chúng tôi lội bộ năm miles. Trở lại bãi cắm trại dọn dẹp mọi thứ và ra về. Chúng tôi chia tay nhau khoảng mười hai giờ trưa.

Tuy bị nhức đầu nhưng tôi có những giây phút nhẹ nhàng và thoải mái bên mấy người bạn thân tình. Lâu lâu có một ngày như thế là quá vui rồi.

Tuần trước tình cờ thấy quyển Hà Nội at Midnight của nhà văn Bảo Ninh được Quân Mạnh Hà và Cab Trần dịch sang tiếng Anh. Đọc thử vài trang tiếng Anh cảm thấy không thú vị lắm nên tôi tìm bản gốc tiếng Việt. Hình như Bảo Ninh không có phát hành tạp truyện ngắn này. Hà Nội at Midnight thu tập những bài Bảo Ninh đã viết trên báo chí, dịch sang tiếng Anh, và in thành quyển sách. Tôi tìm lại trên mạng những mẫu truyện ngắn để đọc tiếng Việt và cũng đồng thời đọc luôn tiếng Anh. Xưa nay tôi ít khi đọc sách về chiến tranh Việt Nam và đây là lần đầu tôi đọc sách của tác giả trong nước về chiến tranh Việt Nam. Đây là những bài tiểu thuyết lịch sử chứ không phải tài liệu về chiến tranh nên tôi chỉ để ý đến cách viết văn của tác giả. Ông viết văn hấp dẫn, trôi trải, và dể hiểu. Tôi thích nhất là “Hà Nội lúc 0:00 giờ” và “Gió dại”, hai bài dài nhất trong 10 bài. Tôi đang trong quá trình làm một bài mẫu chữ Việt cho hai bài này.