Nguyễn Một: Đất trời vần vũ

Quyển tiểu thuyết với những câu chuyện bi đát được kể phi thứ tự, phi thời gian, và phi không gian. Cái thú vị khi đọc sách là không cần chú ý đến nội dung. Khi thì ở thế giới song song khi thì ở thế giới vật chất, tác giả đưa đi đâu thì tưởng tượng đến đó. Mỗi chương là mỗi câu chuyện khác nhau nhưng lại có liên quan và kết nối với nhau. Phần lớn đề tài là về sự đau khổ và khủng khiếp của chiến tranh, mất mát và tranh giành trong xã hội, và gian trá và chiếm đoạt trong tình yêu và tình người. Cây bút của Nguyễn Một quá sắc bén. Nhà văn tạo ra những nhân vật khá ấn tượng rồi chém không nương tay. Từ những cảnh đổ máu thê thảm đến những cảnh sex mặn nồng, nhà văn viết hay và cũng rất táo bạo. Như đoạn văn này đã in sâu vào đầu của tôi sau khi đọc:

Nông thôn luôn là chiến trường cho các cuộc chiến tranh, những người dân hiến lành cam chịu, hứng trọn những đau thương do chiến tranh mang lại. Ngày xưa cũng thế, bây giờ cũng thế và chắc là sau này cũng thế. Không chỉ hứng chịu sự chết chóc mà họ còn gánh vác cả việc nuôi quân. Họ khổ ngay từ khi lọt lòng mẹ. Những đứa trẻ ở thành phố lớn lên trong nhung lụa với đủ loại sữa. Những đứa trẻ nông thôn uống nước cơm và ngủ trên những manh chiếu rách, nhấy nhụa ruôi nhặng. Lan đã lớn lên như thế, từ ngày mẹ cô chết đi, cha mang cô đi bú nhờ hàng xóm. Những hôm đi làm ruộng ông treo chiếc võng dưới gốc cây duối để cho cô nằm. Những tia nắng len qua tàn duối rọi gương mặt bé bỏng của cô. Khi cô khóc, ông nâng cô trên đôi bàn tay thô ráp vụng về và hờ hờ thay cho lời ru, những tiếng hờ phát ra cùng với hơi thở nặng nhọc, như tiếng gừ của con chó cái đang cho con bú. Ông nhét những muỗng nước cơm nhạt thếch vào miệng cô. Những tiếng hờ của ông làm cho cô nhớ đến những giọt sữa của con chó cái. Con chó đã cho cô bú cùng với hai đứa con của nó. Khi ông ra vườn ông đặt cô nằm trên manh chiếu rách, cô đã bò lại bên bầu vú của con chó, bằng phản xạ tự nhiên cô ngoạm vào bầu vú căng tròn của nó. Con chó thoáng giật mình rồi nằm xuống, nhẹ nhàng vuốt ve cô bằng cái lưỡi đỏ và thổ ráp. Bú no, cô ngủ ngon lành trong lòng con chó đến khi cha cô vào và ẵm lên. Giữa cô và con chó đã hình thành tình mẫu tử thiêng liêng. Một sợi dây vô hình ràng buộc khiến cô yêu thương nó vô hạn. Cha cô cũng yêu quý và biết ơn con chó, nên cho phép nó ngồi ăn cùng mâm như một thành viên của gia đình. Ông nhặt được nó hom hem bên vệ đường ngày cô vừa chào đời. Nó đã được mẹ cô nặn sữa để nuôi, bà âu yếm gọi con chó là bé, nó lớn lên bằng dòng sữa của mẹ cô và sau này, khi đã trở thành chú chó to lớn, nó đã trả ơn mẹ cô!

Năm cái hồi

Nguyễn Một:

Đời người có năm cái hồi. Hồi thứ nhất là hồi nhỏ, rồi lớn biết yêu là hồi hộp, lúc trung niên là hồi đó, già như [bây giờ] là hồi xưa và cuối cùng là hồi trống [đưa mình ra nghĩa địa].

Vấn đề sức khỏe

Tuần rồi đi kiểm tra thường niên. Kết quả cũng tạm tạm. Chỉ cần bỏ bia, bỏ rượu, bỏ thịt bò, bỏ chao, bỏ đồ chiên, bỏ đồ ngọt thì sức khỏe sẽ tốt.

Từ ngày mẹ mất, tôi đã bỏ hết tất cả, trừ đồ ngọt. Ăn chay 55 ngày giảm được 4 pounds. Thứ bảy vừa rồi thằng Đán năn nỉ tôi ăn thịt để nó trổ tài chiên cánh gà cho tôi thử. Thôi thì nó có lòng thì thử. Cánh gà mới chiên giòn rụm ăn thật ngon. Thế là bắt đầu ăn mặn trở lại. Hôm qua cân thử lên lại 3 pounds chỉ sau bốn ngày ăn thịt.

Bác sĩ dặn phải giảm cân để không bệnh ngủ, không bị mỡ trong gan, và không bị nhiều chứng bệnh khác. Tôi hỏi bác sĩ về việc rối loạn giấc ngủ có cần đi sleep study không? Bác sĩ hỏi tại sao tôi nghĩ tôi bị sleep apnea (ngừng thở khi ngủ). Tôi ngáy rất to và có cảm giác ngủ không được sâu. Dường như chưa ngủ mà thức giấc thì sáu giờ sáng. Thế là không muốn ngủ lại. Bác sĩ hỏi tôi có triệu chứng ngủ rũ hay không. Chiều chiều nằm sofa đọc sách thì hay bị buồn ngủ. Bình thường thì không.

Bác sĩ cho biết nếu ngủ được 7 tiếng một đêm thì không phải rối loạn giấc ngủ. Nếu không bị buồn ngủ lúc lái xe hoặc sáng thức dậy vẫn không cảm thấy buồn ngủ thì không cần đi khám nghiệm. Chỉ cần giảm cân là mọi việc sẽ ổn.

Đó là lời bác sĩ ở ngoài còn bác sĩ ở nhà thì bảo tôi phải đi sleep study. Tiếng ngáy của tôi làm mọi người khó ngủ. Tôi đụng đâu ngủ đó mà không gọi là triệu chứng ngủ rũ. Thôi thì lấy hẹn đi thí nghiệm cho chắc ăn.

Tiếng hát Hà Vân 3: Tuyệt phẩm Hoàng Thi Thơ

Tiếng hát Hà Vân ngọt ngào và dịu dàng rất thích hợp với những tác phẩm đồng quê của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ. Tuy nhiên album này được đạt đến xuất sắc là nhờ vào lối hòa âm khéo léo của Quang Ngọc. Anh đã đem lại những âm thanh xưa của trước năm 1975 nhưng có âm hưởng mới mẻ.

Nhịp điệu chachacha cùng tiếng kèn saxo solo trong “Đường xưa lối cũ” gợi lại phong cách của Sài Gòn năm xưa. Giọng nam Lê Minh Trung trong “Mấy nhịp cầu tre” không khác gì tiếng hát Duy Khánh ngày xưa. Nhịp điệu tươi vui nhưng đáng chú ý nhất là tiếng kèn trumpet bè cho đôi song ca. Tay trumpeter này chơi theo jazz nên đem đến cho bài hát một sắc màu đậm đà. Và tiếng kèn trumpet lại xuất hiện trong “Duyên quê” cùng tiếng sáo. Hơi đáng tiếc là phần trumpet solo quá ngắn (chỉ được có hai bars). Phải chi để tay ấy improvise từ sáu đến mười hai bars thì phê biết mấy.

Bên cạnh những nhạc phẩm đồng quê tươi tắn cũng có những bài buồn như “Tạ tình” và “Ai buồn hơn ai.” Tuy nhiên nhạc phẩm khiến người viết này phải nghẹn ngào là “Đám cưới trên đường quê.” Tuy đây là một bài hát vui nhộn nhưng nó đem lại những ký ức về tuổi thơ và mẹ của tôi. Ngày xưa lúc còn ở Việt Nam, tôi được mẹ đu đưa võng và ru ngủ bằng bài hát này vào mỗi buổi trưa. Qua giọng hát Miền Nam chất phác và êm ái của mẹ, tôi đã thuộc lòng lời hát dễ thương của chú Hoàng Thi Thơ:

Ô! ô! sáng hôm nay trên quê hương tôi,
Quê hương xinh xinh quê hương hữu tình,
Quê hương xinh xinh quê hương hòa bình,
Đường nở hoa trắng, xanh, vàng, tím,
Đẹp làm sao bướm bay chập chờn.
Đàn chim non véo von ngọn tre,
Khăn mầu son, áo mầu vàng,
Ơi, bà con đến xem mùa cưới!
Chân hài cong, tay dù hồng.
Lâu thật lâu mới thấy được một ngày vui!

Tuy nghe Hà Vân hát mà hình bóng của mẹ đã hiện về trong tôi và không thể nào nén lại cảm xúc được. Tôi nhớ mẹ vô cùng. Nhớ tiếng hát ngọt ngào, nhớ nụ cười duyên dáng, và nhớ tình thương bao la của mẹ. Rồi nhớ đến sự quằn quại khó thở ở những ngày cuối đời của mẹ, tôi lại rơi nước mắt. Cả cuộc đời mẹ khổ đau đã nhiều thế mà lúc nhắm mắt cũng không thoát khỏi sự đau khổ cho đến lúc mẹ thật sự ra đi.

Giờ đây không biết bao lâu nữa mới thấy được một ngày vui nhưng rất cảm ơn album này của Hà Vân đã cho tôi gợi nhớ lại tiếng hát và hình ảnh của mẹ tôi. Tuy vui mà buồn. Tuy buồn mà vui.

Thất thứ bảy

Thưa mẹ, hôm qua Chị Hương và Thơm, Cháu Chris, Phương, Sammy, Eric, Cháu Chắc Aiden, cùng vợ chồng con đến Chùa Di Đà cúng thất thứ bảy cho mẹ. Đồng thời xin mẹ cho chúng con xả tang và thỉnh hình về thờ và tưởng nhớ mẹ.

Tết năm nay mùa dịch vẫn còn nên mọi người vẫn cẩn thận đeo khẩu trang và cách xa một chút. Sau khi rời chùa, cả gia đình ghé qua khu Eden ăn trưa. Tình cờ nghe được tiếng pháo nổ giòn giã làm chúng con nhớ về quê nhà tuy rằng giờ đây quê nhà cũng không còn được nghe tiếng pháo nữa. Đã lâu lắm rồi gia đình mới có cơ hội ngồi ăn một bữa trưa ấm cúng với nhau. Rồi đám cháu và chắt trai của mẹ tụ họp lại chơi với nhau. Chúng nó đồng trang lứa nên rất hợp gu và thân tình. Như thế là vui và hạnh phúc rồi.

Mẹ đã cách xa chúng con bảy tuần rồi. Nỗi buồn cũng từ từ lắng xuống nhưng nỗi nhớ vẫn không thể nào nhạt phai. Cho dù con không muốn chấp nhận nhưng cũng phải đối diện với sự thật. Con còn quá nhiều trách nhiệm đối với những người xung quanh và bản thân mình. Con không thể nào gục ngã. Những đêm trầm trọc khó ngủ con cũng phải ráng để lấy sức cho ngày hôm sau.

Con đã không dám đụng đến rượu vì sợ tinh thần yếu đuối của mình sẽ bị rượu khống chế. Con ăn chay được 49 ngày và dường như con đã mất đi sự thèm muốn mùi vị của thịt. Không ăn thịt con cảm thấy nhẹ nhàng hơn nên con sẽ tiếp tục thực hành cho đến khi nào muốn trở lại ăn mặn. Lúc trước tưởng ăn chay khó khăn nhưng giờ đây thấy cũng dễ dàng. Mỗi Chủ Nhật ghé chùa mua về ăn cả tuần. Khỏi phải làm phiền đến vợ làm món chay riêng cho con tuy vợ luôn sẵn sàng nấu. Mấy đứa cháu nội của mẹ phải ăn hết những gì trên đĩa của tụi nó vì ba chúng nó không thể nào ăn đồ thừa của bọn nó.

Mỗi lần kết thúc tụng kinh cầu siêu, thầy Pháp Quang thường đọc những câu thơ như, “Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra,” hoặc, “Nước biển mênh mông không đong đầy tình mẹ / Mây trời lồng lộng không phủ kín công cha.” Riêng con thì mượn lời ca của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, “Mẹ ra đi nơi này vẫn thế / Vẫn có mẹ trong tim chúng con.” Đúng thế, cuộc sống của chúng con vẫn phải tiếp tục trên thế gian này. Khi không còn được ở trọ trên cõi đời này nữa chúng con sẽ gặp lại mẹ ở miền Cực-Lạc.

Thái Cường: Người chết thuê

Đọc tiểu thuyết của một tác giả trẻ mới biết mình già. Tôi không theo nổi cách viết văn của Thái Cường qua Người chết thuê. Tôi chỉ nắm được sơ sơ câu chuyện người thanh niên bị chứng bệnh ngủ rũ. Anh ngủ bất kể nơi nào và giờ nào. Vì thế anh làm nghề chết thuê. Người ta mướn anh chết giả để lừa gạt tiền phúng điếu. Còn những nhân vật khác trong truyện, càng đọc tôi càng không biết mình đang đọc gì. Có lẽ đầu óc không được tập trung khi đọc. Đành phải chịu thua thôi.

Thất thứ sáu

Thưa mẹ, sáng Chủ nhật tuyết lại rơi. Tưởng đâu không được đến chùa nhưng sư cô bảo cứ việc đến tụng kinh và cầu siêu cho mẹ.

Mới đó mà mẹ đã rời xa chúng con sáu tuần rồi. Thời gian vun vút trôi qua mà hình bóng của mẹ vẫn không nhạt phai. Con vẫn thấy giọt nước mắt cuối cùng rơi xuống mi mẹ. Con vẫn cảm nhận được hơi thở cuối cùng của mẹ. Con vẫn nghe được nhịp tim cuối cùng của mẹ. Con không thể nào không xót xa mỗi lần tưởng nhớ lại những giây phút cuối cuộc đời của mẹ. Thời gian và tâm lý không thể giúp được con xoa dịu nỗi đau ấy. Giấc ngủ vẫn chưa yên tĩnh. Tâm hồn vẫn chưa lắng đọng. Cõi lòng vẫn chưa thanh tịnh.

Xuân năm nay lần đầu tiên vắng mẹ và những mùa xuân trong tương lai vẫn không có mẹ. Xuân tha hương đã quá buồn tẻ rồi. Giờ không còn mẹ mùa Xuân còn ý nghĩa gì nữa. Lúc trước chỉ cần gọi điện chúc Tết mẹ, được nghe tiếng của mẹ, hoặc được ở bên cạnh mẹ là đủ để có được mùa xuân trong con. Giờ đây mỗi mùa xuân về, con càng nhớ đến mẹ. Vẫn có mẹ trong tim con.

Hôm qua đọc kinh “Sám Khấn Nguyện” thấy tâm hồn nhẹ nhàng và đầu óc bớt căng thẳng nên con đã copy lại. Hôm nào cảm thấy nặng trĩu sẽ lấy ra niệm:

Kính lạy mười phương Phật,
Kính lạy mười phương Pháp,
Kính lạy mười phương Tăng,
Xin chứng giám lòng con,
Với tất cả tâm thành,
Dâng lên lời khấn nguyện.

Xin cho con mãi mãi,
Lòng tôn kính vô biên,
Hơn núi biển mênh mông,
Dâng lên mười phương Phật.

Xin cho con mãi mãi,
Lòng thương yêu không cùng,
Trải thế giới tam thiên,
Đến chúng sanh vô tận.

Xin cho khắp muôn loài,
Sống yên lành bên nhau,
Không ganh ghét oán thù,
Không chiến tranh giết chóc.

Xin cho kẻ bất thiện,
Biết tin có luân hồi,
Có nghiệp báo trả vay,
Để hồi đầu hướng thiện.

Xin kẻ mù được sáng,
Kẻ điếc lại được nghe,
Kẻ nghèo được ấm no,
Kẻ ốm đau bình phục.

Xin cho loài cầm thú,
Thoát được nghiệp ngu si,
Tái sinh vào cõi người,
Biết tu theo Phật Pháp.

Các vong linh vất vưởng,
Trong cõi giới u huyền,
Thoát nghiệp đói triển miên,
Quy y và siêu thoát.

Xin cho nơi địa ngục,
Chúng sinh đang đọa đày,
Khởi được tâm từ bi,
Để xa lìa cảnh khổ.

Cho chúng con mãi mãi,
Cúi xin mười phương Phật,
Chư Bồ Tát Thánh Hiền,
Đem chánh pháp thiêng liêng,
Sáng soi nghìn thế giới.

Dù sinh về nơi đâu,
Đều gặp pháp nhiệm mầu,
Để nương theo tu tập.

Cho con biết khiêm hạ,
Biết tôn trọng mọi người,
Tự thấy mình nhỏ thôi,
Việc tu còn kém cỏi.

Cho tay con rộng mở,
Biết san sẻ cúng dường,
Biết giúp đỡ yêu thương,
Đến những người khốn khó.

Xin cho con bình thản,
Chỉ lặng lẽ dùng lời,
Trước nghịch cảnh cuộc đời,
Dù bị mắng bằng lời,
Hay bằng điều mưu hại.

Xin tâm con sung sướng,
Khi thấy người thành công,
Hoặc gây tạo phước lành,
Như chính con làm được.

Cho con biết im lặng,
Không nói lỗi của người,
Cầu cho người hết lỗi.

Xin vòng dây tham ái,
Rời khỏi cuộc đời con,
Để cho trái tim con,
Biết yêu thương tất cả.

Cúi lạy mười phương Phật,
Đau khổ đã nhiều rồi,
Vô lượng kiếp luân hồi,
Đắng cay và mỏi mệt.

Nay con dâng lời nguyện,
Giải thoát, quyết tìm về,
Giác ngộ, quyết lìa mê,
Độ sinh đến ơn Phật.

Xin cho con giữ vững,
Được chí nguyện tu hành,
Không một phút buông lơi,
Không một giờ xao lãng.

Xin vẹn toàn giới hạnh,
Với thiền định lắng sâu,
Với trí tuệ nhiệm mầu,
Xóa tan dần chấp ngã.

Xin cho con tỉnh táo,
Không kiểu mạn tự hào,
Dù tu tiến đến đâu,
Vẫn tự tìm chỗ dở.

Nguyện cho con đi mãi,
Không đứng lại giữa đường,
Đến tuyệt đối vô biên,
Tâm đồng tâm Chư Phật.

Rồi trong muôn vạn nẻo,
Cửa sinh tử luân hồi,
Con mãi mãi không thôi,
Độ sinh không dừng nghỉ.

Cúi lạy mười phương Phật,
Xin chứng giám lòng con,
Lời khấn nguyện sắt son,
Dâng lên ngôi Tam Bảo.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Chọi Chữ

Cuối tháng 12 năm ngoái, Nguyễn Đặng Việt Anh, một người bạn trẻ đa tài trong ngành UX (trải nghiệm người dùng), ngỏ ý tặng tôi bộ board game “Chọi Chữ” bạn đã sáng chế. Việt Anh muốn bày tỏ sự cảm ơn của bạn ấy với tôi về dự án Vietnamese Typography. Việt Anh chia sẻ:

Mình rất respect quyển sách Vietnamese Typography của bạn. Không những là vì nội dung rất hay mà còn vì quyết định của bạn chia sẻ miễn phí trên mạng, tạo ra impacts lớn đến những người muốn hỗ trợ tiếng Việt. Xin cám ơn bạn.

Tôi rất vui khi đọc những lời của bạn. Hãnh diện hơn là bạn đã lấy nguồn cảm hứng từ quyển sách của tôi tạo ra bộ game “Chọi Chữ” để phổ biến chữ Việt của chúng ta ra thế giới. Dĩ nhiên tôi nhận ngay món quà đặc biệt này của bạn.

Món quà đã được gửi đến hơn một tháng rồi mà tôi vẫn chưa có cơ hội để chơi thử. Hôm qua mở ra đọc hướng dẫn và chơi thử thấy cũng thú vị. Thiết kế đẹp và cứng cáp. Cách chơi cũng đơn giản nhưng hữu ích trong việc học tiếng Việt. Hôm nào lôi mấy con ra chơi thử. Hoặc khi nào rảnh dụ vợ ra chọi chữ. Ai thua thì lột.

Nếu ai hứng thú muốn mua bộ game này, hãy vào trang Na Board Game đặt hàng nhé.

Thích Nhất Hạnh: Tình người

Mẹ vợ để quyển sách “Tình người” của thuyền sư Thích Nhất Hạnh trên bàn làm việc cho tôi đọc. Lúc trước tôi có đọc một số sách của thầy Nhất Hạnh bằng tiếng Anh. Thầy viết rất giản dị và dễ hiểu. Tập truyện tiếng Việt này viết về những câu chuyện của thầy lúc còn làm chú điệu cũng rất nhẹ nhàng và đơn sơ. Chẳng hạn như “Những hạt cơm của Phật” kể về chú thằn lằn đến ăn cơm mỗi khi thầy cúng Phật. Truyện chủ đề “Tình người,” nói về cơ duyên của thầy và một người lính Pháp, vẫn còn ấn tượng trong tôi. Tập truyện rất ngắn (chỉ 121 trang), thầy Nhất Hạnh giúp chúng ta nhận thức được những bài học trong Phật pháp được áp dụng trong đời sống. Nếu bạn muốn đọc, hãy vào trang nhà Làng Mai đọc trên mạng.

Vĩnh biệt chú Sen

Lúc mới qua Mỹ, tôi thường phụ chị Phương ở tiệm tạp hóa. Đại khái là bỏ đồ vào bao mỗi khi chị thanh toán tiền cho khách hàng. Lý do đơn giản tôi giúp chị là vì muốn gặp người Việt. Thỉnh thoảng chú Sen cũng ghé chơi vì chú cũng ở gần tiệm. Lúc đó chú cũng chỉ ở một mình chưa bảo lãnh vợ con sang nên chú ra tiệm chơi cho đỡ buồn. Chú cũng tình nguyện giúp chị Phương những công việc lặt vặt trong tiệm.

Chú có làn da ngăm ngăm giống tôi. Chú hiền lành, giản dị, và luôn nở một nụ cười rất tươi. Có lần chú lái xe đưa tôi và chị Phương đi Phila bốc hàng về bán. Chị mua nào là trái cây, rau cải, đậu phụ, và những món ăn vặt. Chị không mua một chỗ mà đi vòng quanh phố Tàu ở Phila. Đến chiều mệt và đói meo, chị đãi hai người công nhân ăn mì tô ở nhà hàng Tàu. Tô mì nóng hổi và thật là ngon miệng. Ăn xong thì chú lái chúng tôi về lại Lancaster. Những ký ức tuy đơn giản nhưng khó quên của những chuỗi ngày mới qua Mỹ.

Sau này chú bảo lãnh vợ con sang Mỹ nên bận bịu không còn đến tiệm nữa. Tôi thỉnh thoảng cũng đi chơi với hai thằng con trai của chú. Mấy mươi năm đã không gặp lại chú. Hôm qua thấy con của chú để tang cho chú tôi mới biết chú đã ra đi. Cuộc đời thật quá ngắn ngủi. Nụ cười của chú vẫn in đậm trong trí nhớ của tôi. Thôi thì tạm vĩnh biệt chú nhé. “Người ra đi bến sông nằm lạnh / Này nhân gian có nghe đời nghiêng” (Trịnh Công Sơn). Cầu mong cho linh hồn chú được yên nghỉ trong bình an.