Tiếng Hát Hà Vân

Khi nhìn bìa Tiếng Hát Hà Vân tôi tưởng là một album củ mà chưa hề nghe qua cái tên Hà Vân. Khi nghe thì mới biết đây là một đỉa nhạc mới được dàn dựng lại theo thiệp niên 60 và 70. Không những chỉ về thiết kế bìa đĩa mà luôn cả cách hát và phần hòa âm phối khí.

Khác với nhiều ca sĩ hiện tại hát lại dòng nhạc trữ tình với hòa âm mới, Hà Vân giữ nguyên bản phối củ. Kết quả là album của cô nghe rất có hồn vì đã được thu âm trực tiếp cùng ban nhạc chứ không phải những bản hòa âm đã được phối trước. Với tiếng kèn trombone và trumpet réo rít trong bài “Dấu Chân Kỷ Niệm” (Thúc Đăng) và giai điệu tango say sưa trong “Kiếp Nghèo” (Lam Phương) làm tôi nhớ đến những bản của Thanh Thúy, Hoàng Oanh và Phương Dung đã được thu âm trước năm 1975. Với giọng hát alto trong veo, lối hát mộc mạc, và cách phát âm rỏ ràng va nhẹ nhàng, Hà Vân thể hiện rất tốt những nhạc phẩm xưa, đặc biệt là “Về Đâu Mái Tóc Người Thương” (Quang Linh) và “Đà Lạt Hoàng Hôn” (Minh Kỳ).

Đã lâu mới được nghe một album nhạc trữ tình thật phê qua giọng hát một ca sỉ trẻ. Đó là nhờ sự đầu tư kỷ lưỡng và chịu chơi đúng điệu của Hà Vân.

Những Chuyện Vui Buồn

Tuần vừa rồi má bị té gãy tay. Bay giờ bị sưng rất nặng. Chắc phải mổ mới lành nhưng vì bị nhiễm trùng nên bác sĩ chưa dám mổ. Lớn tuổi rồi té thật nguy hiểm. Chị phải xin nghỉ làm (không biết bao lâu) để lo cho má.

Dạo này khá bận với cái dự án cuối cùng của việc học. Tuy rằng mùa học sắp tới mới bắt đầu nhưng tôi muốn làm trước để tới đó khỏi lo nhiều. Được bạn bè giúp đỡ nên tôi cảm thấy rất mai mắn. Nhất là bạn qua mạng chưa hề bao giờ gặp. Cám ơn bạn nhé.

Bây giờ không hiểu sao thằng con trai lớn nhõng nhẽo vô cùng. Ngày nào cũng nghe nó khóc. Lúc thì dành đồ chơi với em lúc thì nổi giận nếu không được theo ý muốn. Nó chỉ muốn được đồ chơi của thằng em mặt dù đồ chơi đó nó không bao giờ đụng tới. Tôi và vợ phải nhất đầu với nó. Nhiều lúc thấy nó tội nghiệp lắm. Có lẻ là anh lớn nên nó có cảm giác không được thương bằng thằng em nên tôi cố gắng rất nhiều để nó khỏi phải cảm thấy như vậy. Hy vọng nó sẽ hiểu được và thay đổi một ngày gần đây.

Tuần này được bà ngoại ở cùng nên thằng em rất thích. Đêm nào nó cũng chui vô phòng ngủ chung với bà. Sáng nào cũng phải lôi đầu nó dậy nó mới dậy. Lúc nào nó cũng sợ bà ngoại bỏ nó về New Jersey hay qua nhà bác nó ngủ. Thấy hai bà cháu gắn bó tôi vui.

Cũng đã lâu tôi không nói về bà xã. Nói tốm lại là tình hình yên ổn. Bả cũng khá bận trong công việc nhưng vẫn lo cho hai đứa nhỏ và đứa lớn này chu đáo. Tôi thấy mình cũng may mắn. Cuối tuần vừa rồi tôi đi dự hội nghị ở New York nên chở hết cả gia đình về nhà ngoại. Vợ chăm mấy đứa nhỏ để tôi đi. Tôi thì ham đi lắm. Hể trường chịu trả tiền thì tôi cứ đi để học hỏi. Bây giờ thì trường chỉ chịu trả tiền vé hội nghị thôi không trả gì khác nên tôi chỉ đi những chổ nào không tốn tiền ở và tiền vé máy bay.

Thú thật viết tiếng Việt khổ quá. Tôi phải tra tự điển hoặc dùng Google gần như mổi chữ. Nếu bạn đọc sai chính tả hoặc không hiểu được thông cảm nhé.

Xuân Phú: Đời Đá Vàng

Thật đáng tiếc cho một giọng ca baritone truyền cảm của Xuân Phú. Chẳng những giọng anh đẹp mà cách hát khá vững vàng và cộng thêm lối phát âm rỏ ràng. Nếu như Xuân Phú chịu đầu tư vào phần hòa âm phối khí thì anh có thể cho ra một sản phảm giá trị. Với album Đời Đá Vàng, anh ca lại những bài đã rất phổ biến của nhạc sĩ Vũ Thành An nhưng anh không đem lại cho người nghe những gì của riêng anh ngoài giọng hát tốt của mình. Phần hòa âm của Tuấn Phong chỉ để cho Xuân Phú hát đúng nhịp chứ không giúp được gì về phần nân cao nghệ thuật.

Tưởng Niệm Ornette Coleman

Cuốn tuần vừa rồi tôi đi New York dự cuộc hội nghị Typographics. Trên đường láy xe vô cái thành phố “không bao giờ ngủ” tôi nghe một đài radio chỉ chơi toàn nhạc của ông Ornette Coleman để tưởng niệm sự ra đi của một trong những cây cổ thụ của nhạc jazz hiện đại. Ông Coleman qua đời ngày thứ Năm tuần rồi tại Manthattan. Ông hưởng thọ 85 tuổi.

Nghe lại nhạc của ông vẫn thấy sự đa dạng và nhiều màu sắc của nó. Khi ông bước vào làng văn nghệ nhạc jazz cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, ông đã chia những người yêu chuộng nhạc jazz ra làm hai phía. Một bên luôn sẵn sàng bên vực ông còn một bên muốn đập ông. Thế nhưng ông vẫn giử được vị trí cá nhân của mình cho đến hơi thở cuối.

Hai album của ông mà tôi vẫn thường nghe nhiều nhất là The Shape of Jazz to ComeChange of the Century. Đúng như tựa đề của hai album, nhạc của ông đã hoàn toàn thay đổi jazz. Sự ứng biến và ảnh hưởng lẫn nhau trong nhóm của ông tạo ra những bay bổng và tự do qua cách chơi của họ làm người nghe không thể đoán trước được. Tiếng “khóc” phát từ chiếc kèn saxophone bằng nhựa của ông nghe như tiếng của người Mỹ da đen hát nhac dân tộc của họ nhất là trong bài “Lonely Woman” thu âm vào năm 1959.

Cám ơn ông đã để lại cho đời những tác phẩm vô giá. Tôi tin rằng nhạc của ông sẽ tồn tại mãi trong những ai vẫn còn đam mê nhạc jazz.

Vài Hàng Về Billie Holiday

Nếu như Billie Holiday còn sống năm nay bà đúng 100 tuổi. Tuy bà rời xa thế giang đã hơn nữa thế kỷ, tiếng hát của bà vẫn còn tồn tại mãi. Trong vài tuần vừa qua, tôi gôm tất cả 573 bài hát của bà tôi đã sưu tầm vào iPhone và nghe theo kiểu “shuffle.” Giọng bà vẫn luôn lôi cuốn tôi vào thế giới đầy sầu não của bà. Thế nhưng tôi chẳng bao giờ muốn rời khỏi cái cảm giác đầy phiền muộn ấy.

Tuần vừa rồi ngày nào cũng mưa và càng mưa tôi càng muốn nghe bà hát. Tuy bà bị ảnh hưởng của Bessie Smith và Louis Armstrong nhưng bà đã tạo ra một lối hát rất riêng. Một trong cái đặt điểm của bà là có thể chuyển những ca từ tầm thường thành nghiêm nghị. Chẳng hạn như câu “You know that love is just like apple pie / It’s either sweet or tart” trong bài “How Could You?” Đọc thì buồn cười nhưng nghe bà ca thì dường như bà thấu hiểu được cái vị ngọt và đắng trong tình yêu.

Vài tuần trước ham vui tôi đã uống hơi quá chén nên bị thấm thía và đồng cảm khi nghe bà tâm sự “and I drink a little too much” qua bài “Fine and Mellow.” Tuy tôi đã nghe nhiều ca sỉ nhạc jazz hát bài “Love Me or Leave Me” nhưng khi nghe bà hát tôi đã không nhận ra bài hát cho đến điệp khúc. Bà đã không theo đúng giai điệu của tác giả đã viết nên làm cho bài hát trở nên khác hẳn. Thật bái phục.

Nếu bạn nào muốn hiểu thêm về cách hát của bà, hãy tìm đọc quyển Billie Holiday: The Musician and the Myth của ông John Szwed. Sách ngắn nhưng rất hay về việc giải thích cách hát có một không hai của nữ hoàng hát nhạc jazz.

Phan Đình Tùng: Riêng Một Góc Trời

Thú thật tôi chẳng có hứng thú gì để thưởng thức album mới của Phan Đình Tùng. Lý do đơn giản là nhìn cái tracklist tôi có thể hình dung ra được cách hát của Tùng. Và khi nghe qua một lần quả thật như dự đoán. Tùng rất trung thành với những tình khúc vượt thời gian. Thập chí còn cố gắng hát đúng nhịp nên không điều khiển được hơi thở của mình. Phong trào nhạc Việt bây giờ hát lại nhạc củ rất nhiều, nhưng đem những gì mới lạ cho những tình khúc xưa thì rất hiếm. Tùng cũng không ngoại lệ. Phần hòa âm và phối khí chỉ đạt đến trung bình. Cách hát cũng chẳng khác lạ tuy có chút trưởng thành hơn.

Thái Trân: Bay Ði Thầm Lặng

Vì chất giọng hơi yếu và kỹ thuật không điêu luyện nên Thái Trân hát nhạc Trịnh nhẹ nhàng và thản nhiên. Cô không gào thét “Xin Trả Nợ Người,” cũng không trách móc “Em Còn Nhớ Hay Em Đã Quên.” Chính vì sự mọc mạc qua giọng hát alto mềm mại, cô thể hiện được sự đồng cảm trong “Một Ngày Như Mọi Ngày” và sự chân thật trong “Tôi Ơi Đừng Tuyệt Vọng.” Tuy Thái Trân không khai thác những mới mẻ trong nhạc Trịnh nhưng cô đem đến tất cả tâm hồn và sức sống của mình vào dòng nhạc bất hủ của ông. Vì thế Bay Ði Thầm Lặng là một album đáng được nghe.

Hoàng Quyên: Về

Hoàng Quyên and Lê Minh Sơn know damn well that you have listened to these songs many, many times already, and yet they still want you to hear them again. They also know that if they do anything to these beloved ballads, they would be damned for being sacrilegious. With a lesson learned through Thanh Lam’s Này Em Có Nhớ, Lê Minh Sơn has smartened up to refrain his musical direction as well as Hoàng Quyên’s vocal delivery. The first two tracks—“Giọt Nước Mắt Ngà” (Ngô Thụy Miên) and “Ru Đời Đi Nhé” (Trịnh Công Sơn)—carry the similar semi-classical vibe that made Thanh Lam’s Ru Mãi Ngàn Năm an instant classic. Whereas Thanh Lam injected so much personal experience into her singing, Hoàng Quyên expresses the lyrics with ease and innocence. Even when the band swings behind her in “Bài Không Tên Số 8” (Vũ Thành An) or the acapella voices surround her in “Để Em Mơ” (Nguyễn Cường), she focuses solely on your ears and nothing else. Although she brings nothing novelty to Phạm Duy’s “Hẹn Hò” and “Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng,” her singing is impossible to ignore. With the closeness she brought and the tasteful, east-meets-west strings Lê Minh Sơn arranged to keep things flowing, they make damn sure that you’re tuning in.

Giang Trang – Hạ Huyền 2

Giang Trang is apparently a devotee of Trịnh Công Sơn’s music. In her debut, Lênh Đênh Nhớ Phố, she brought some fresh air into his songs with her earthy interpretation backed by pared-down accompaniment of violinist Anh Tú and guitarist Anh Hoàng. In her sophomore release, Hạ Huyền, she continued to record Trịnh’s music, but experimented with richer sounds from guitarist Nguyễn Văn Tuấn, flutist Sương Mai, cellist Lê Thanh Long and percussionist Trần Xuân Hòa. The result was not pleasing. The exotic arrangements drowned out her singing. In her third recording, Hạ Huyền 2, she and her arranger Thanh Phương wisely return to the minimalist setting.

Recognizing that Giang Trang has an effortless style of singing that is best placed in an intimate atmosphere, Thanh Phương backs her voice with his own acoustic guitar. Although his accompaniment alone can create a musical dialog between the vocalist and the guitarist, he incorporates a few voices into the conversation. With Vân Mai on the Vietnamese 16-string zither, Lê Thư Hương on the flute and Trọng Kiều on the piano, their playing enhances rather than distracts the whole experience.

To hear how these instruments come together, listen to “Nhìn Những Mùa Thu Đi.” The zither starts off with a beautiful folk tradition. The guitar picks up the vibe and the flute joins in to create a zen setting. All the instruments drop out to focus on Giang Trang’s singing. The guitar alone returns to back the vocals. When Giang Trang gets through the song the first time, the guitar takes over the solo with the keyboard comes in. The keyboard stays on and the guitar plays an ostinato pattern as the vocal returns. After the vocal naked vocal faded out at the end, all the instruments join force to take the tune out.

The entire album is orchestrated in similar fashion; therefore, the experience is coherent, but never boring. What makes the arrangements so intriguing is that they never reveal the original melody because they don’t have to. The ballads are already too familiar and Giang Trang sings them straight on. As I am listening to record, I can’t help but wonder what if she takes Billie Holiday’s approach and deviates away from Trinh’s melody completely? That would be the art of reinterpretation.