Dạo này khá bận rộn với công việc, con cái và bài vỡ. Mấy tuần nay ngủ không đủ nên bệnh và khá nhức đầu nên không còn đủ tâm trạng cũng như thời gian để blog. Tuy vậy nhưng tôi vẫn thấy may mắn và hạnh phút. Công việc vẫn suôn sẻ. Gia đình vẫn ấm cúng. Chỉ là không đủ thời gian để làm hết mọi thứ mình muốn. Đến giờ tôi vẫn không thực hiện được cách ổn định giờ giấc và những thứ cần thiết và không cần thiết. Có lẻ thêm hai năm nữa khi Cu Đán lớn lên một chúc thì sẽ đỡ hơn. Bây giờ Cu Đạo đã tự làm được khá nhiều việc nên cũng đỡ phần nào. Thôi thì tới đâu hay đến đó. Bây giờ tan sở đi rước hai thằng nhóc về tắm rữa cho tụi nó rồi đi học tối nay. Mông rằng ông thầy sẽ hài lòng về những thiết kế đã bỏ hết mấy đêm dài tạo ra.

Mỗi khi nhắc đến nhạc sến thì ai cũng có ý kiến của riêng của họ. Tôi cũng không ngoại lệ. Vừa đọc xong những lời “bênh vực” (defending) nhạc sến từ nhạc sĩ Quốc Bảo, tôi cũng muốn để đầu mình trên thớt (putting my head on the chopping block) nói về nhạc sến và nêu ra những ý kiến của Quốc Bảo tôi không đồng ý.

Trước tiên, tôi không phải là người chê bai nhạc sến. Mỗi loại nhạc điều có cái đặc biệt của nó. Nhạc sến hay trữ tình là một loại rất riêng (original) của Việt Nam. Tuy nhiên cái mà làm tôi thất vọng nhất về dòng nhạc này là sự không sáng tạo. Điển hình là mấy chục năm nay dòng nhạc này vẫn không thay đổi. Những ca sĩ đi trước như Chế Linh và Thanh Tuyền vẫn giữ lối hát từ trước đến nay. Giới trẻ bây giờ như Trường Vũ, Đan Nguyên, Quang Lê, Mạnh Quỳnh, Phi Nhung, Mai Thiên Vân Hạ Vy và Băng Tâm cũng thế. Chỉ cần ca đúng nhiệp là cứ tiếp tục mà ca chứ không đem lại một chút gì mới mẻ.

Quốc Bảo đưa ra sự so sánh giữa nhạc sến và jazz tôi hoàn toàn không đồng ý. Anh viết:

Nếu coi sến đồng nghĩa hoặc xuất phát từ văn hóa bình dân, thì các vị nghe jazz xin hãy nhớ: jazz là nhạc bình dân, nhạc của tầng lớp nô lệ xưa, của những người ít học và không được cơ hội hòa nhập vào thế giới da trắng trí thức.

Tuy nhạc jazz xuất phát từ nhạc blues, nhưng jazz luôn thay đổi và tiến lên. Không phải nhạc jazz không có cơ hội nhập vào thế giới da trắng. Mà là nhạc jazz không muốn nhập vào thế giới da trắng. Nên nhớ rằng những nhạc sĩ da trắng như Bix Biederbecke, Benny Goodman và Dave Brubeck điều nỗi tiếng nhờ vào nhạc jazz. Nhất là những năm 1935 đến 1946 swing được thịnh hành, Benny Goodman đã đưa nhạc jazz vào “thế giới da trắng trí thức.” Sau đó Charlie Parker và Dizzy Gillespie muốn dành lại jazz cho riêng những người trẻ da đen nên sáng lập ra bebop. Jazz luôn thay đổi từ New Orleans Creole Jazz tới swing tới bebop tới cool jazz tới free jazz tới fusion tới avant garde. Nhạc jazz xuất phát từ giới nô lệ nhưng đã được đưa vào trường lớp đại học. Nhờ thế mà tôi mới được biết đến jazz và đam mê nó.

Về lời nhạc, Quốc Bảo viết, “Có những nhà soạn lời văn vẻ cao siêu như Bernie Taupin thì vẫn tồn tại Eminem vừa chỉ trỏ vừa chửi bậy kiểu bình dân.” Có lẻ Quốc Bảo không thấu hiểu những lời lẻ và văn hóa của hip-hop. Eminem là một trong những lyricist rất tài hoa. Đằng sau những từ “chửi bậy kiểu bình dân” là những cách ráp chữ rất khéo léo. Ví dụ như bài “Lose Yourself”:

His palms are sweaty, knees weak, arms are heavy
There’s vomit on his sweater already, mom’s spaghetti
He’s nervous, but on the surface he looks calm and ready to drop bombs,
But he keeps on forgetting what he wrote down,
The whole crowd goes so loud
He opens his mouth, but the words won’t come out

Tuy chữ dùng rất giản dị nhưng người nghe có thể cảm nhận được cái run rẩy của Eminem. Hoặc gần đây nhất là bài “Somewhere In America” của Jay-Z. Cái câu mà luôn cả những nhà phê bình cho là tầm thường và vô vị, lại chứa đầy ý nghĩa đằng sau: “Feds still lurking / They see I’m still putting work in / Cause somewhere in America / Miley Cyrus is still twerkin’.” Jay-Z muốn ám chỉ về sự phân biệt chủng tộc (racism) ở Mỹ. Làm sao có thể nói về racism khi con cháu chúng ta nó sống ở trong đó. Miley Cyrus là một đứa trẻ da trắng mà nhảy nhót theo kiểu da đen.

Về phần nhạc bolero, Quốc Bảo viết:

Tôi nói sến khó lắm, là có cơ sở. Như các bạn cũng biết, nhạc bolero được viết ra bằng các nguyên liệu tối thiểu… Nhạc bolero không dùng các kỹ thuật tác khúc phức tạp như chuyển điệu, chuyển cung, tạo các quãng nhảy xa trong giai điệu, hòa thanh nghịch âm, tiết tấu nhiều biến thể.

Giới hạng không hẳn không sáng tạo. Ngày xưa các tay chơi nhạc jazz chỉ cần 12-bar blues cũng có thể tạo ra được rất nhiều khúc tức hứng (improvisation) rất thú vị. Lúc trước đĩa vinyl chỉ có được thu âm đúng 3 phút. Trong giới hạng đó Duke Ellington đã có thể bỏ vào rất nhiều âm thanh đọc đáo và đầy màu sắc. Miles Davis chỉ dùng modal scale làm nền tảng và đã cho phép những tay như John Coltrane, Bill Evans, Cannonball Adderley, Herbie Hancock, Wayne Shorter, Tony Williams tự quyền biến hóa bay bỏng.

Đem so sánh nhạc sến với jazz thì không khác gì so sánh bơm với táo. Phê bình nhạc cũng không phải là nghề chính của tôi và tôi cũng không dính líu gì trong giới văn nghệ. Là người ngoài cuộc nhìn vào, tôi chỉ muốn đóng góp ý kiến rất nhỏ về phía cạnh một người yêu và thưởng thức âm nhạc Việt Nam. Chỉ mong rằng mấy chục năm nữa nhạc sến và đa số phần lớn nhạc Việt Nam bây giờ vẫn không dậm chân tại chổ như hiện tại.

Right off the album opener, “Chậm Lại Một Phút” (Vương Vũ), Văn Mai Hương sounds quite like Hồ Quỳnh Hương, but with less intensity and sensitivity. The track starts off with the 80s pop keyboard licks from Hoài Sa and then progresses into a powerhouse. It’s a very typical pop ballad and Văn Mai Hương does have strong enough of a voice to pull it off.

The second track, “Riêng Mình Anh Thôi” (Khác Hương), has the same structure. It has that Whitney Houston and Mariah Carey vibe, especially with the backup singers behind her. These pop ballad aren’t bad. They are just predictable and lacking the inventiveness. “Ngày Em 18” (Nguyễn Thanh Bình) has a nice r&b-hip-hop, uptempo flavor, but nothing stands out.

The only number that gives a glimpse of versatility beyond the teen-pop flavor is the bonus “Tango Trao Em.” Maybe I am just an old head who no longer has a taste for the young pop music. Still, if I have to pick out one track from the album, I would go with “Hạnh Phúc”, a duet with Tạ Quang Tháng who also wrote the song. Tạ Quang Tháng has such a rough, powerful voice. I haven’t heard a vocal like his since Nguyên Khang. If he could be guided into the right direction, I am sure he would excel. Likewise, Văn Mai Hương has the voice. She just needs to find her own path.

After hearing me sing “Con Chim Non” to Dan so many times, Dao picked up the lyrics and sang to grandpa. Notice how clear he enunciates the words. He has a really good ear for nuances. I think he would be good at learning different languages. Over the weekend, he saw the police stopped someone, he told his mom, “Mẹ, police phạt-“ing” người ta.”

Dan, on the other hand, is still babbling quite a bit. He speaks a lot, but very hard to understand. One time he said, “water fountain” and I could not understood him until he pointed me to the water fountain. He hasn’t been able to sing “Con Chim Non” yet, but he got the melody down. When he said “đi (go)”, he would sing the melody, “đi đi đi… đi đì đi… đí đí đi…” Yesterday, he pushed the elevator button and stated to sing, “bâm bâm bâm… bâm bầm bâm… bấm bấm bâm.” It’s quite funny how he turns every word into a tune.

Đả lâu rồi không có nghe Đàm Vĩnh Hưng hát. Thế nhưng dạo này láy xe đi xa hơi nhiều nên cũng lôi nhạc mới của Mr. Đàm ra nghe để chóng buồn ngủ lúc đêm khuya. Xóa Tên Người Tình (vol. 6) và Chờ Đông (vol.7) đều là những ca khúc trữ tình nhưng nghe cũng khá hay.

Mr. Đàm đã nhuần nhiển để chuyên trị dòng nhạc này. Anh ca không quá mùi cũng không quá da diết nên những ca khúc bolero như “Nhật Ký Đời Tôi,” “Thói Đời,” “Tình Yêu Trả Lại Trăng Sao” và “Sương Lạnh Chiều Đông” không bị quá nhão. Ngoài ra anh cũng cho vào những ca khúc tươi vui như “Bên Nhau Ngày Vui,” “Ghen,” “Giả Từ Đêm Mưa” và đặc biệt là “Gặp Nhau Làm Ngơ” qua vũ điệu chachacha. Nghe nhịp trống làm nhớ đến thời còn ham mê khiêu vũ.

Lần này lối hòa âm cũng tương đối tốt. Không mới lạ nhưng cũng không quá xưa nên không bị nhàm chán. Về lối phát âm của Mr. Đàm cũng đả nhẹ nhàng hơn trước tuy rằng chữ “ch” và “tr” nghe vẫn còn hơi nặng như “Một sớm tan chuông tà áo trắng ngập đường / Mình anh chơ vơ chờ em trước cổng trường” (“Bên Nhau Ngày Vui”). Anh hát chữ “hoa hòe” trong “Xoá Tên Người Tình” nghe thật ngộ nghĩnh.

Đỗ Bảo là một trong những nhạc sĩ trẻ tài hoa. Nhạc do anh viết và luôn cả nhạc do anh biên soạn đều chứa đựng rất nhiều màu sắc. Cho nên sự thành công của Cánh Cung 1 và Cánh Cung 2 là nhờ vào những giọng ca khác nhau để tô lên những hình ảnh trong âm nhạc của anh nhất là với sự đóng góp của Hồ Quỳnh Hương, Khánh Linh, Nguyên Thảo, Nguyễn Ngọc Anh, Lê Hiếu và Trần Thu Hà.

Với Cánh Cung 3: Chuyện Của Mặt Trời, Chuyện Của Chúng Ta, Đỗ Bảo đặc hoàn toàn vào ca sĩ đầy sắc màu Trần Thu Hà. Tuy không nhiều sắc thái như hai đĩa trước nhưng đền bù lại là người nghe có thể chiêm ngưỡng trọn vẹn một album từ đầu đến cuối. Đương nhiên có bài hợp với Hồ Quỳnh Hương hoặc Nguyễn Ngọc Anh hơn Trần Thu Hà nhưng dành trọn một đĩa nhạc cho một giọng hát sẽ không làm gián đoạn đi sự thưởng thức.

Nghe Cánh Cung 3 mới khâm phục sự biến hóa rất khéo léo của Trần Thu Hà. Từ bài pop-rock tươi vui đầu tiên trong “Đôi Giầy Lười” chuyển sang điệu bossa nova về đêm của “Hành Trang Để Yêu” rồi quay qua không gian raggae trẻ trung của “Chuyện Tôi Yêu,” Trần Thu Hà hát rất đẹp tuy không phải là gu của mình. Đến bài thứ tư mới thật sự là bài Đổ Bảo viết Trần Thu Hà ca. Cô hát câu đầu tiên của “Biết Mãi Là Bao Lâu” nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng rất sâu sắc: “Anh đâu phải tiên phật / mà nhìn ra khoảng trống / thấy được vạn vật.”

Già giặn và sâu lắng nhất là “Người Câu Bóng” với sự dàn dựng rất đơn giản của đàn dương cầm và violon để đưa giọng hát đến cận kề người nghe. Ngược lại trẻ trung và tươi tắn nhất là “Kế Hoạch Làm Bạn” với nhiệp điệu tưng bừng hớn hở cho thấy rằng Trần Thu Hà có thể thay đổi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Và cô có thể hát quyển sổ điện thoại (phonebook) nếu cô muốn.

Cánh Cung 3 chứng minh rằng Trần Thu Hà không chỉ là sự lựa chọn khôn ngoan mà là không có lựa chọn nào có thể vượt hơn được để đưa mượt mà 12 ca khúc không cùng màu sắc.

Bác Lan viết:

Từ cuộc reunion đầu tiên, qua những góp ý kiến, bác đả thấy ở Donny có thật nhiều tình cảm gia đình, nhất là bác đọc qua trang web của con, với những dòng chữ chân tình đối với con cái gia đinh và nhất là đối với các dì trong gia đình con. Trong khi mọi người thích ồn ào, nhưng đôi khi, con vẫn thích sự tĩnh lạng riêng tư. Cám ơn trời Phật đả cho con vào đại gia đình họ Nguyễn Khắc.
Mến, bác Lan

Đọc vài dòng của của bác khiến tôi rất cảm động. Lần đầu gặp bác tôi rất mến và yêu quý bác lắm.

Chỉ trong vòng hai tuần tôi đả mất đi hai người dì. Một người chị và một người em của mẹ. Trong tám chị em, bây giờ chỉ còn lại ba.

Dì Hai đã ra đi vài hôm trước sau 15 năm hơn bị tai biến mạch máu não. Dì đả nằm trên giường suốt thời giang dài. Người anh thứ Ba đã mất khá lâu mẹ tôi cũng không còn nhớ. Mẹ thứ Tư nhờ trời thương nên còn khoẻ mạnh. Cầu ơn trên cho mẹ luôn được sức lực để ở bên con.

Dì Năm mất hơn mười năm vì bệnh tiểu đường lây qua gan. Dì ra đi cũng rất đột ngột. Cậu Sáu tuy bị lãng tai nhưng sức khoẻ cũng tốt. Cầu ơn trên cho cậu luôn được an lành.

Người thứ Bảy cũng đã mất khá lâu mẹ cũng không nhớ. Dì Tám ra đi hai tuần trước vì căn bệnh ung thư. Tội nghiệp cho dì cả đời dành dụm chưa được hưởng thì đã mất đi cơ hội. Dì Chín, em út trong gia đình mẹ, tuy bị tiểu đường nhưng rất khoẻ. Cầu mong dì luôn được sức mạnh để dạy dỗ con cháu.

Lúc nghỉ mát trong khu vực Lake Anna, tôi xoạn ra một số album để nghe. Vì chổ thuê khá vắng vẽ, xung quanh nhà chỉ có đất rộng, cỏ tươi và một đàn bò, nên tôi chọn CD Tằm Tháng Năm của Hiền Thục.

Sáng Thứ Sáu khi các bà lái xe hai tiếng đồng hồ để đi shopping, tôi đẩy hai đứa nhỏ quanh mảnh đất. Trời mát, nắng dịu và nghe Tằm Tháng Năm làm tôi nhớ về quê hương. Lúc đó tâm hồn thật nhẹ nhàng và tôi thèm được cuộc sống thong thả không ồn ào không máy điện tử. Chỉ cần cái iPhone để nghe nhạc là đủ. Đáng lẻ nhạc quê hương phải nghe những ca sĩ chuyên trị dòng nhạc này nhưng tôi lại thích cách hát mọc mạc của Hiền Thục đặt biệt là bài “Hồn Quê,” “Tơ Tầm,” “Gió Đánh Đò Đưa” và “Ngày Đá Đơm Bông.”

Trưa đến thì tôi đưa mấy đứa nhỏ ra hồ tấm. Ở đó có máy phát thanh nghe cũng khá hay. Và ở đó tôi nghe album Thiên Sứ của Hiền Thục, Lênh Đênh Nhớ Phố của Giang Trang và một số jazz album để thư giãn. Như vậy là sướng rồi.

Tuần rồi ngồi nhậu với ông chú vợ, chú nhắc nhở là cho tụi nhỏ nó ngủ riêng chớ không là phải ngủ với tụi nó đến 18 tuổi. Bây giờ thì thằng Đạo bám sát mẹ nó không rời tay. Tối ngủ phải có mẹ ôm mới ngủ. Còn tôi thì ngủ với thằng Đán.

Hôm tối Chủ Nhật sau khi ru cho thằng Đán ngủ tôi qua phòng kế bên ngủ một mình. Giữa khuya thức giấc tôi cứ tưởng như nó đang khóc. Chạy vội qua phòng thì thấy nó vẫn ngủ ngon lành. Định quây về phòng bên kia nhưng nhớ nó quá nên nán lại ngủ với nó.

Thì ra tôi không thể thiếu nó chứ không phải nó không thể thiếu tôi. Thôi thì chừng nào nó muốn ngủ một mình thì để nó tự quyết định.